Iazko eta aurtengo egoera ekonomikoari buruzko agerraldia egin zuen Laboral Kutxak atzo, Bilbon eta Iruñean. Bertan, nazioarteko panorama ezkorra laburbildu zuen Ibon Urgoiti Negozio Garapeneko zuzendariak. AEBetako ekonomia «ahul» ikusten du, eta horri gehituko zaio munduko beste ekonomia nagusia, Txina, «COVID-19aren olatu berriak eragotzi ezinik» dabilela.
Europan, Erresuma Batuak egiturako eta zerga arloko arazoak ditu, eta, Alemaniak bultzaturik, euroaren eremuko ekonomia hamarren bat apaltzea espero da. Hurrengo hilabeteei begira, bultzadarik ez da espero zerga edo diru politika arloan, eta «gasaren metaketa erronka bat izango da» hurrengo neguari begira, Urgoitiaren arabera.
Aldeko haizea eten zen
Joseba Madariaga Ikerketa zuzendariaren ustez, egungo testuinguru ekonomikoa «konplexua eta ziurgabetasunez betea da». Iaz Europako manufaktura eta zerbitzu sektoreen produkzio indizea ekainera arte handitzen ari zen, baina uztailetik aurrera uzkurtu egin zen. Madariagaren esanetan, joera aldaketak islatzen du amaitua dela azken urteetan ekonomia bultzatu duen aldeko haizea.
Beste faktore garrantzitsu bat inflazioa izan zen. Urte hasieratik prezioak gorantz ari ziren, eta Ukrainako gerrak eta krisi energetikoak KPIa hauspotu zuten mundu osoan. Udan goia jo zuen Euskal Herrian, eta geroztik beherantz ari da apurka, kontsumo prezioen igoera eragin duen energiaren kostua apaldu den heinean. Egun, bizimodua garestitzeko arrazoi nagusia batik bat janariaren salneurria da inflazioaren erdia baino gehiago hari dagokio. Hala, Laboral Kutxak espero du aurreko hilabeteetako joerari segika inflazioak beherantz egingo duela aurten ia hiru puntu, %4raino.
Inflazioari aurre egiteko asmoz, banku zentralek lema kolpea jo zioten aurreko hamarkadako diru politika oldarkorrari. Erreserba Federalak %4,25eraino igo zituen interes tasak, eta Europako Banku Zentralak, %2,5eraino. Aurten EBZk diruaren prezioa %3ra igo dezakeela uste du Madariagak, baina onartu du oso zaila dela antzematea zer egingo duen, EBZ bera «bidegurutze batean baitago». Egoeraren konplexutasunaren erakusgarri, Madariagak azaldu du eskaintzaren eta eskariaren arrazoiek eragin dutela inflazioa. Batetik, nazioarteko hornidura kateak «ez daude normalizatuta», eta ikusteko dago Txinak COVID-19ari aurre egiteko egin duen politika aldaketak zer ondorio dituen. Bestetik, eskariaren aldean ere tentsioak daudela gogorarazi du, eta, horrez gain, ezin da ahaztu Ukrainako gerra.
Irabazle eta galtzaileak
Egoera zail horretan, EBZ erne zaintzen ari da soldaten bilakaera: «Ekonomistaren ikuspegitik, aberastasunaren banaketaren arazoa da inflazioa. Energia garestitzen ari dela ikusirik, langileak eta enpresak babesten saiatzen dira. Langileek negoziazio kolektiboan soldaten igoeraren bidez lor dezakete hori, baina enpresek prezioetan islatu ditzakete soldaten igoerak. EBZ adi begira dago horri, prezioak berriz gorantz bultzatu ez ditzan. Hari dagokio gatazka hori geratzea, baina EBZk ez dio erreparatzen aberastasuna modu orekatuan banatzen ote den. Auzi honetan irabazleak eta galtzaileak egongo dira».
Dena den, egungo ekaitzari aurre egiteko hainbat indargune antzeman ditu Laboral Kutxak. Alde batetik, pandemia urteetan ezarritako murrizketen ondorioz, ohi baino gutxiago kontsumitu eta gehiago aurreztu dute familiek, eta aurrezki poltsa hori babesgarri bat da oraintxe. Halaber, aurreko hamarkadan familiek eta enpresek zorra murriztu dute, eta gaur egun Europaren batez bestekoetan dago zor pribatua. Azkenik, ekonomia moteltzeak ez du kalterik eragin lan merkatuan. Laboral Kutxak aurreikusi du langabezia tasa %8,5 izango dela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan eta %9,3koa Nafarroan.
Iazko eta aurtengo egoera ekonomikoari buruzko agerraldia egin zuen Laboral Kutxak atzo, Bilbon eta Iruñean. Bertan, nazioarteko panorama ezkorra laburbildu zuen Ibon Urgoiti Negozio Garapeneko zuzendariak. AEBetako ekonomia «ahul» ikusten du, eta horri gehituko zaio munduko beste ekonomia nagusia, Txina, «COVID-19aren olatu berriak eragotzi ezinik» dabilela.
Europan, Erresuma Batuak egiturako eta zerga arloko arazoak ditu, eta, Alemaniak bultzaturik, euroaren eremuko ekonomia hamarren bat apaltzea espero da. Hurrengo hilabeteei begira, bultzadarik ez da espero zerga edo diru politika arloan, eta «gasaren metaketa erronka bat izango da» hurrengo neguari begira, Urgoitiaren arabera.
Aldeko haizea eten zen
Joseba Madariaga Ikerketa zuzendariaren ustez, egungo testuinguru ekonomikoa «konplexua eta ziurgabetasunez betea da». Iaz Europako manufaktura eta zerbitzu sektoreen produkzio indizea ekainera arte handitzen ari zen, baina uztailetik aurrera uzkurtu egin zen. Madariagaren esanetan, joera aldaketak islatzen du amaitua dela azken urteetan ekonomia bultzatu duen aldeko haizea.
Beste faktore garrantzitsu bat inflazioa izan zen. Urte hasieratik prezioak gorantz ari ziren, eta Ukrainako gerrak eta krisi energetikoak KPIa hauspotu zuten mundu osoan. Udan goia jo zuen Euskal Herrian, eta geroztik beherantz ari da apurka, kontsumo prezioen igoera eragin duen energiaren kostua apaldu den heinean. Egun, bizimodua garestitzeko arrazoi nagusia batik bat janariaren salneurria da inflazioaren erdia baino gehiago hari dagokio. Hala, Laboral Kutxak espero du aurreko hilabeteetako joerari segika inflazioak beherantz egingo duela aurten ia hiru puntu, %4raino.
Inflazioari aurre egiteko asmoz, banku zentralek lema kolpea jo zioten aurreko hamarkadako diru politika oldarkorrari. Erreserba Federalak %4,25eraino igo zituen interes tasak, eta Europako Banku Zentralak, %2,5eraino. Aurten EBZk diruaren prezioa %3ra igo dezakeela uste du Madariagak, baina onartu du oso zaila dela antzematea zer egingo duen, EBZ bera «bidegurutze batean baitago». Egoeraren konplexutasunaren erakusgarri, Madariagak azaldu du eskaintzaren eta eskariaren arrazoiek eragin dutela inflazioa. Batetik, nazioarteko hornidura kateak «ez daude normalizatuta», eta ikusteko dago Txinak COVID-19ari aurre egiteko egin duen politika aldaketak zer ondorio dituen. Bestetik, eskariaren aldean ere tentsioak daudela gogorarazi du, eta, horrez gain, ezin da ahaztu Ukrainako gerra.
Irabazle eta galtzaileak
Egoera zail horretan, EBZ erne zaintzen ari da soldaten bilakaera: «Ekonomistaren ikuspegitik, aberastasunaren banaketaren arazoa da inflazioa. Energia garestitzen ari dela ikusirik, langileak eta enpresak babesten saiatzen dira. Langileek negoziazio kolektiboan soldaten igoeraren bidez lor dezakete hori, baina enpresek prezioetan islatu ditzakete soldaten igoerak. EBZ adi begira dago horri, prezioak berriz gorantz bultzatu ez ditzan. Hari dagokio gatazka hori geratzea, baina EBZk ez dio erreparatzen aberastasuna modu orekatuan banatzen ote den. Auzi honetan irabazleak eta galtzaileak egongo dira».
Dena den, egungo ekaitzari aurre egiteko hainbat indargune antzeman ditu Laboral Kutxak. Alde batetik, pandemia urteetan ezarritako murrizketen ondorioz, ohi baino gutxiago kontsumitu eta gehiago aurreztu dute familiek, eta aurrezki poltsa hori babesgarri bat da oraintxe. Halaber, aurreko hamarkadan familiek eta enpresek zorra murriztu dute, eta gaur egun Europaren batez bestekoetan dago zor pribatua. Azkenik, ekonomia moteltzeak ez du kalterik eragin lan merkatuan. Laboral Kutxak aurreikusi du langabezia tasa %8,5 izango dela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan eta %9,3koa Nafarroan.
BRTA Basque Research & Technology Alliancek antolatu zuen saioa. Industria adimendua da BRTA osatzen duten zentro teknologikoen ikerketa eremu nagusiena gaur egun. Hamazazpi ikerketa zentro dira aliantzako kide, baina hamahiru ari dira alor horretan lanean. Elkarrekin ari dira, sarean, hain zabala den esparruari modu eraginkorragoan erantzuteko. Bada, orain arte egindakoaren berri emateko eta sektorearen joerak zeintzuk diren aztertzeko baliatu zuten eguna.
Izan ere, Ana Aranzabe BRTAren agendaren koordinatzaileak ohartarazi zuenez, euskal industriak ezinbestean egokitu beharko du digitalizaziora, eta prozesu hori gero eta azkarrago egin beharko dute; besteak beste, testuinguru globalak behartuko dielako. «Batetik, nazioarteko lehia ikaragarria da gaur egun, eta orain arte ez zituen lehiakideak agertzen hasi dira. Eta, bestetik, ingurumen inpaktuaren inguruko politikak gailentzen ari dira. Horrek guztiak aldaketak egitera behartuko gaitu».
Fabrikazioa da Europako ekonomiaren «bizkarrezurra», fabrikatutako produktuen munduko esportatzaile handiena baita orain, eta enpleguaren %22 inguru dago hari lotuta. Baina Aranzabek ohartarazi zuenez, «indarra galtzen ari da». Eta, beraz, haren hitzetan, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako industria ere ez dago joera horretatik salbuetsita, industria jardueraren %86 eta enpleguaren %19 manufaktura baitziren, 2019ko datuen arabera.
Bost erronka
Egoera horri aurre egin eta enpresek dituzten beharrei erantzun ahal izateko, BRTA aliantzako kide diren ikerketa zentroek bide orri bat eta bost erronka adostu dute guztien artean; bost ikerketa ildo zerrendatu dituzte: arrastorik gabeko material aurreratuak, makina adimendunak, ekoizpen prozesu jasangarriak, produktu adimendunak, eta datuetan oinarritutako negozio eta zerbitzu eredu berriak.
Ildo horien araberako proiektuak garatzen ari dira zentro teknologikoak, eta horietako batzuk azaldu zituzten ikerlariek, bideo bidezko azalpen laburretan. Nanoguneko arduradunek, esaterako, nanomaterialak eta ehungintza industria lotzen dituen proiektu bat ezagutarazi zuten, arropari ezaugarri berriak eman ahal izateko. Ikerlaneko eta Teknikerreko ikerlariek, berriz, makinek luzaroan irauteko, eta haien eraginkortasuna eta fidagarritasuna hobetzeko garatzen ari diren tekniken berri eman zuten. Biomaguneko adituek, bestalde, osasungintzarako material berrien inguruko pare bat proiektu aurkeztu zituzten.
Orotara, 50 bat proiektu ezagutarazi zituzten jardunaldian. Bada, Ricardo Bueno BRTAko zuzendari nagusiaren hitzetan, adibide horiek erakusten dute ari direla agertoki berrira egokitzen, eta adierazi zuen orain erronka dela euskal enpresei hori guztia ezagutaraztea.