Al Thani Qatarreko emirrak Espainiari gas eta inbertsio gehiago promestu dizkio. Tamim Bin Hamad Al Thani xeke eta Qatarreko emirra Ignacio Sanchez Galan Iberdrolako presidentearekin bilduko da; izan ere, Qatar Investment Authority funtsa konpainiaren akziodun nagusia da.

Food 4 Future: BECek nekazaritzako elikagaien industriako 7.000 profesional hartuko ditu ostegunera arte. Biltzarreko lehen egunak elikagaien ekoizpen adimenduna ardatz izango du, arrantza zein haragi industrian.

Hala hitz eman die Idoia Mendia bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enplegu sailburuak gaur Legebiltzarrean egin den batzordean talde parlamentarioei.

«Aurreko lan hitzarmenaren negoziazioa zortzi urtez atzeratu zen; aurten ez dugu halakorik onartuko. Hura mobilizazio eta grebei esker berritu genuen, eta espero dugu oraingoan behar ez izatea. Baina, behar badira, egingo ditugu». Jose Maria Rojo UGT Euskadi sindikatuko industria arduradunak atzo eginiko ohartarazpena da, eta Bizkaiko metalgintzako negoziazioek duten tenperaturaren lagina.

FVEM Bizkaiko metalgintzako patronalak eta sindikatuek lan hitzarmena berritzeko zazpigarren bilera egin zuten atzo. Aurreko ituna iazko abenduaren 31n agortu zen. Duela bi urte egin bezala, sindikatuek plataforma amankomuna osatu eta bat eginda negoziatzen hastea erabaki dute. Hau da bakoitzaren ordezkaritza: ELA, %40; CCOO, %25; LAB, %21,5, eta UGT, %13.

Bat eginda patronalaren «aitzakiak» uxatu nahi dituztela azaldu du Iratxe Azkue LABeko ordezkariak: «Ados ez gaudela dio, datu faltsuak erakusten ditu… Urteko barne txosten propioan publiko eginiko datuak ere auzitan jartzen ditu. FVEMeko enpresen %80ek irabaziak espero dituzte aurten. Haiek esana». Bizkaiko metalgintzakoa eraginik handiena duen lurralde mailako lan hitzarmena da. 52.000 langileri eragiten die, tartean enpresa handi askotakoei. Besteak beste, Sidenorrekoei, Gestampekoei, Artechekoei edota Olarrakoei.

Talka puntu handietako bat soldata da, «baina ez bakarra», zehaztu du Mikel Etxeberria ELAko ordezkariak. FVEMek %2ko igoera finkoa eskaini du hurrengo hiru urteetako bakoitzerako; sindikatuek, berriz, KPI (%6,4)+%1 eskatu dute. «Inflazioa altu dago, eta ituna berritzen ez den hilabete bakoitzeko langileak txiroagoak dira». Soldata eguneratzeaz gain, urteko lanaldia zortzi ordu murriztu nahi dute sindikatuek, eta azpikontraten subrogazio eskubidea itunean agertzen diren betebehar guztietara zabaltzea.

Sindikatuen ustez, FVEM nahita ari da negoziazioa luzatzen. «Pandemiako bi urteetan ez da egon lanera joateko arazorik», nabarmendu du Luis Mouliaa CCOOko ordezkariak. «Eta orain patronalak langileei esaten die pobreagoak izan behar dutela. Ez dugu hori normaltzeko gogorik». Sindikatuak patronalaren erantzunaren zain daude. Haren arabera ikusiko dute zer egin. Greba hotsa ez dabil urrun. Duela bi urte, hamalau greba egunera deitu zuten, eta oraingoan jarrerek urrunago dirudite.

Etzi, greba Arabakoan

Bizkaian greba hotsak dira, eta Araban deialdi ofiziala dago. ELAk, CCOOk, LABek, USOk, CGTk eta ESK-k grebara deitua dute biharko eta hilaren 24rako eta 26rako. Sindikatuek bi elkarretaratze dei egin dituzte biharko: 05:15ean Mercedesen, piketeak osatzeko; eta 11:30ean Bilbo Plazan, Gasteizen, manifestazioa egiteko. Metalgintzaren ituna dute oinarri, esaterako, Mercedesen, CIE Automotiven, Laminaciones Arregin eta Aernnovan.

Greba Osakidetzan, 2022ko maiatzaren 16an: Deialdia egin duten sei sindikatuek nabarmendu dute jarraipena “zabala” izaten ari dela. Osakidetzak, bien bitartean, esan du lanuzteak % 3,27ko jarraipena izan duela.

Europako Batzordeak Espainiarentzako aurreikuspen ekonomikoak. Europako Batzordeak murriztu egin ditu Espainiako Estaturako 2022ko hazkunde-aurreikuspenak. BPGa % 4 haziko da (otsailean aurreikusitakoa baino % 1,6 gutxiago) eta KPIa % 6,3ra iritsiko da (kalkulua % 2,8koa zen urte hasieran).

Azken ezbeharra maiatzaren 11n gertatu zen, Aramaion. Bihar, astelehena, CCOO sindikatuak elkarretaratzea egingo du bere Gasteizko egoitzan, 11:30ean, lan-istripuak salatzeko.

Greba eguna dute astelehen honetan Osakidetzako ospitaleetan eta Buruko Osasun zentroetan. SATSE, ELA, LAB, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek salatu nahi dute “nazkatuta” daudela Osasun Sailaren “erabateko immobilismoarekin”.

Orexako Oihan Txiki kooperatiba bisitatu du sailburuak eta bertan azaldu duenez, Eusko Jaurlaritzak 10 milioi euroko ezohiko laguntzak bideratu ditu, Ukrainaren inbasioaren ondorioz lehen sektoreak izan duen ekoizpen-kostuen igoera arintzeko.

Espainiako Gobernuak iberiar salbuespena esan dioten argindar sistema berria onartu du ministroen ezohiko kontseilu batean, eta, aurrerantzean, argindarra ekoizteko erabiltzen den gasaren prezioak gehienezko muga bat izango du: 48,8 euro batez beste MWh. Azken egunetan Herbehereetako TTF erreferentziazko merkatuan izan duen prezioaren erdia da hori gutxi gora-behera. Zenbat merkatuko duen horrek argindarra merkatu arautuan? Madrilgo gobernuak uste du %30-35 inguru apalduko zaiela faktura PVPC tarifa dutenei merkatu arautuan, Hego Euskal Herrian.

Teresa Ribera Trantsizio Ekologikoko ministroaren arabera, 210 euroko prezioa izan du batez beste azken hiruhilekoan gasaren MWh-ak, eta 130 eurora jaitsiko da batez beste sistema berriarekin; betiere aurreikuspen bat dela zehaztu du Riberak, prezioan eragiten duten beste aldagai batzuk ere badirelako. Baina %30-35 inguruko merkatzea aurreikusi du Sanchezen gobernuak, eta inflazioaren hazkundearentzat ere galga izango dela esan du Ribera ministroak.

Sistema berria gaur argitaratu da Espainiako aldizkari ofizialean, eta horren segidan aplikatzen hasiko da. Baina Europako Batzordearen azken oniritzia beharko du oraindik, eta hura lortzeko baldintza jakin bat jarri dio Bruselak Madrili: datorren urtetik aurrera aldaketa sakonak egitea PVPC tarifa arautuan. Tarifa horren gorabehera handiak saihestea litzateke erreforma horren helburua, egun handizkako merkatuarekin duen erabateko lotura apalduz. Hain zuzen, argindar konpainien eskaeretako bat da hori.

Dena den, Ribera ministroak adierazi du Bruselak adostasuna azaldua duela eta «egun batzuk» beharko direla azken baimena lortzeko: «hamar egun edo bi aste». Edonola ere, sistema martxan jarriko da, baina betiere Batzordearen oniritziaren zain, eta hura 2023rako eskatzen duen erreformaren onarpenaren araberakoa izango da.

Lehen aldiz, konpainien aurka

«Lehen aldiz, ez dute betikoek ordainduko. Hartu diren neurriek helburu bat izango dute: konpainien aparteko irabaziak murriztea eta kontsumitzaile guztientzat onura garbiak egotea», esan du Riberak. Ministroak ez ditu enpresak ahaztu: haiek ere argindarra gutxiago pagatuko dutela gogoratu du. Denek pagatuko dute gutxiago argindarra? Ezezkoa da erantzuna, deskontua merkatu arautuan dauden bezeroentzat izango baita bakarrik. Iberdrolak, esaterako, merkatu libreko bezeroei faktura garestituko zaielako mehatxu argia egin du.

Eta Ribera ministroak argitu gabe utzi du beste aldagai funtsezko bat: nork, noiz eta nola orainduko duen gasaren benetako prezioaren eta esku hartutako prezioaren arteko alde hori, argindar ekoizleek prezio jakin batean erosiko baitute gasa zentral termikoetan baliatzeko, nahiz eta gero beste batean fakturatuko duten, gehienezko muga dela eta. Ribera ministroak berak aditzera eman du sortuko den zor horri aurre egin beharko diotela kontsumitzaileek berek noizbait.

Argindar kontuetan merkatu bakarra da Iberiar penintsulakoa, eta, Frantziaren bitartez oso konexio gutxi dituenez, harekin salbuespen bat egitea hitzartu zuen martxoan Europar Kontseiluak, beren kabuz neurriak har zitzaten argindarra merkatzeko. Sistemaren baldintza nagusiak apirilean lotu zituzten Madrilek, Lisboak eta Bruselak.

Portugalgo Gobernuak ere onartua du antzeko sistema bat, Bruselak onartutako iberiar salbuespen horren bigarren onuraduna baita. Han ere gasaren prezioa mugatzeko sistema aplikatuko da aurrerantzean, baina gehienez hamabi hilabetez.

Martxoaren amaierako goi bileran lortu zuten Madrilek eta Lisboak argindarraren prezioa jaisteko promesa. Baina Errusiak azken egunetan egin dituen gas etenek urduritasun handia ekarri dute Europara, eta argindarra ekoizteko erabiltzen den gasaren prezioari gehienezko bat ezartzeko sistemaren parekoak Batasun osoan zabaltzea aztertzen hasia da Brusela. Gasaren horniduran gerta daitekeen alarmaren araberakoa izango da Batzordearen erreakzioa. Italiak eta Greziak, esaterako, eskatua dute beraientzat ere Espainia eta Portugalek onartutako sistema bera edo antzeko bat.