«Elkarrizketa soziala ondo dabil, eta nik akordioa egon dadin lan egingo dut», nabarmendu zuen atzo Diazek. Izan ere, sindikatuen eta enpresarien akordioa nahi du Diazek, harekin errazagoa izango zaiolako erreformak Espainiako Gorteetan aurrera egitea. Hilabeteak daramatzate biltzen, eta, itxura guztien arabera, oraindik ere ordu asko gelditzen zaizkie mahaian. Dena den, pentsioen erreformaren lehen zatia adostu ondoren, aurrerantzean lan erreforma izango da ministerioaren lehentasun handia.
Eta zer egin asmo du erreforma horretan? Eldiario.es Espainiako kazetak zirriborroa argitaratu du. Oinarria, Diazek berak azaldu duen bezala, «Europako Batzordeak Espainiari emaniko gomendioak dira». Alde horretatik, batek garrantzia du: behin-behinekotasun tasa murriztea. Aldi baterako kontratu motak gutxitu asmo ditu ministerioak, baita behin-behinean kontratatzeko modua ematen duten arrazoiak ere. Neurri berritzaileenetako bat «behin-behinekotasunaren gehiegizko erabileraren osteko» kaleratzeak indargabetzea da. Behin-behineko kontratu asko kateatzen dituen langileen egoera finkatzea da helburua.
Erreformaren beste helburuetako bat da kaleratzeen ordez lanaldi murrizketak sustatzea, «aldi baterako erregulazio iraunkorra» delakoarekin. Trebakuntza kontratuen kontrol zorrotzagoa ere ezarri nahi du: praktikak, trebakuntza duala… «Lanak ikasketekin harremana izatea bermatu behar da», dio zirriborroak. Praktika kontratuei hiru muga ezarri asmo dizkie: ezin dira kateatu, asko jota urtebete iraun dezakete, eta gutxieneko soldata bermatu behar dute.
Zirriborroaren beste ardatz bat da sektoreko lan itunen nagusitasuna, baita azpikontratazioa egon denetan ere: «Lan horretan egiten den jardueraren araberako ituna aplikatuko da». Sindikatuei indar handia emango lieke horrek, eta, bide batez, 2012ko erreformaren puntu gatazkatsuenetako bat indargabetuko luke. Horri aurrerako eragina gehitu beharko litzaioke; alegia, behin iraungita ere, itunek indarrean jarraituko lukete berririk lortu ezean.
CEOEk, bazkideei bidalitako barne ohar batean esan du zirriborroa «marxista» dela; Diazek umorez erantzun dio: «Aita Santuak, Joe Bidenek eta Europako Batasunak eginiko gomendioetan oinarrituta badago, ez da hain marxista izango». Ministroak sindikatuen eta enpresarien erantzukizuna goratu zuen, negoziazioa «seriotasun osoz» hartzen ari direlako. Akordioa Next Generation funtsak lortzeko ezinbestekoa izateak enpresarien jarrera leunduko duela espero da.
Gutxieneko soldata
Diazek gutxieneko soldata ere izan zuen hizpide, eta «ausardia» eskatu zion Pedro Sanchez Espainiako presidenteari hura igo dezan. KPIa %2,7 igotzea espero da, eta, argindarra eta gasa «etengabe» garestitzen ari direnez, funtsezkotzat jo zuen gutxieneko soldata igotzea: «Gobernu aurrerakoi batek ahulenak zaindu behar ditu. Baldintza hauetan, erosahalmena galtzen ari dira». Espainian gutxieneko soldata 950 euroko hamalau ordainketa dira egun.
Akordioaren arabera, hiru urtetik gorako epean behin-behinean betetako egiturazko lanpostuak eskaintza publikora aterako dira. 300.000 lanposturen kopurua aipatu du Espainiako Gobernuak, nahiz eta sindikatuek askoz ere gehiago direla esan izan duten. Oposizio horietan konkurtso faseari %40ko balioa emango zaio, eta hor gehienbat esperientzia hartuko da aintzat, hots, bitarteko langileek puntu gehiago izango dituzte.
Oposizioan plazarik lortzen ez duten bitarteko beharginek lan egindako urte bakoitzeko 20 eguneko kalte ordaina jasotzeko eskubidea izango dute, hamabi hilabeteko soldata gehienera; eta, era berean, lan poltsetan sartuko dira.
Asmoa da ere Langile Publikoen Oinarrizko Estatutuaren erreforma bultzatzea, batez ere gehieneko hiru urteko muga jartzeko hutsik dauden plazak behin-behinean betetzeari.
Errege lege dekretua
Icetaren asmoa da proposamena gaur errege lege dekretu bihurtzea Ministroen Kontseiluan. Eta, hala, beste prozedurarik gabe, hilabete baten buruan bozkatuko dute hura onartu ala ez Kongresuko diputazio iraunkorrean, udako oporraldiaren ondorioz saiorik ez dagoelako. Ministerioaren arabera, presazkoa da aldaketa hauek onartzea, Europako Batzordeak ezarritako epeak bete behar direlako.
Akordioak, hala ere, ez du jaso bileran zeuden ELAren eta CIGen babesik. «Guk ezezko biribila eman diogu», azaldu du Igor Eizagirre ELAko zerbitzu publikoetako arduradunak. Haren ustez, akordioa «oso larria da; milaka langile publikoren lanpostuak daude jokoan». Mobilizatzen jarraituko dutela esan du, eta funtzio publikoko azken greban parte hartu zuten aldeekin eta beste kolektiboekin hitz egiten ari direla. Madrilen adostutakoak ez du jasotzen bitarteko gisa jardun diren langileentzako aparteko eskaintza berezirik. Eta horrez gain, ELAren ustez, plazarik lortzen ez duten langileentzako kalte ordainak ez daude ziurtatuta, plazari lotuta daudelako, eta zaila izango delako horiek eskatzea hezkuntzan edota osasungintzan hainbat plazatan aritu eta bata bestearen atzetik kontratuak pilatuz joan diren langileentzat.
Babesetan murritz
Arazorik handiena, hala ere, birjartze tasek hor jarraituko dutela da, eta ondorioz, eskainiko diren lanpostuen kopurua ezartzeko eskumena Madrilek izaten jarraituko duela. Hori da ELAren ezezkorako arrazoi nagusia.
Eta erkidego askoren ezetzarena ere. Joan den ostegunean erkidegoen babesik ez zuen lortu Icetak, horretarako deitu zen Sektore Konferentziara. Eusko Jaurlaritzak iritzi zion birjartze tasekin eta kontratuen iraupena hiru urtera mugatzearekin «euskal administrazioek beren funtzio publikoa antolatzeko duten eskumenaren inbasioa areagotzen» duela Espainiak.
