Kutxabank euskal enpresetan dozena bat inbertsio operazio “handi” egitea aztertzen ari da. Hala ere, banketxeak ez du “antzeko tamainako” beste banku batekin bat egiteko edo erosteko aukerarik ikusten, “horrelako aukerak ahultasun garaian izaten baitira, eta orain sektorea ez dago horrela”.

Ordena asko eta freskotasun gutxi. Ez da golik izan Realak eta Athleticek Anoetan jokatu duten derbian. Ligan dituzten helburuei eta bakoitzaren egoerari begiratuta, eta jokalariek aitortu duten moduan, puntuak zapore gozoagoa du Athleticentzat Realarentzat baino. Txuri-urdinek hirunaka batzen hasi beharra dute datorren denboraldian Europan jokatu nahi badute, eta zuri-gorriek, begi bat Manchesterren dutela kontuan izanda, ontzat jo dute puntua. Egoera ikusita, Ernesto Valverdek zenbait aldaketa egin ditu hamaikakoan. Guruzetak jokatu du aurrelari postuan, Unai Gomezek zelai erdian, Gorosabelek eta Lekuek defentsan… Realean, berriz, lesionatuta egon den Nayef Aguerd izan da berrikuntza nagusia, atzealdean Jon Martinekin bikotea osatzeko. Bere azken derbia zuzendu du Imanol Alguacilek, eta markari eustea lortu du: Anoetan ez du inoiz galdu Athleticen kontra. Imanol Alguacil, gaur, Anoetan. JUAN HERRERO / EFE Lehen zatia oso lehiatua izan da. Zelai erdian aurrera eta atzera ibili da baloia, baina bi taldeak ondo kokatu zeuden defentsan eta tarte gutxi utzi dizkiote aurkariari. Realak baloi jabetza gehiago izan du, eta Unai Simonen areara ere gehiago gerturatu da, baina ez du hiru zutoinen artera errematatu ere egin. Alde batean zein bestean, jokaldi arriskutsuenak presioari esker berreskuratutako baloietan heldu dira. Atsedenaldiaren ostean hasi da zerbait irekitzen partida. Iniziatiba hartu du Realak, eta Athleticen area ingurura lehen 45 minutuetan baino gehiago gerturatu da. Korner batean izan du abagune argiena: Sergio Gomezen erdiraketa ondo errematatu du buruz Brais Mendezek, baina ederki erantzun dio Simonek. Bigarren jokaldian, Jon Martini kanpora joan zaio burukada. Ez du askoz lan gehiago izan zuri-gorrien atezainak. Golik ez Bi entrenatzaileen aldaketek, ordea, ordena berrezarri dute, eta erritmoa geldotu da berriro ere. Gogo gehiago erakutsi du Realak, kontraerasorako aukerak aprobetxatzen saiatu da Athletic, baina alferrik izan da. Sailkapen nagusian Reala hamaikagarren da 43 punturekin, eta puntu batera du 8. postua. Txuri-urdinek ez dute egutegi erraza, ordea. Athletic, berriz, laugarren da 61 punturekin. Hiru puntu atzetik du bosgarren sailkatua, Vila-Real, eta lau atzetik seigarrena, Betis.

Aurten ere ez du hutsik egin. Jokin Altuna espezialista da final laurdenetako ligaxkako azken partidetan, eta beste behin erakutsi du hori: inoiz ez du galdu partida hori. Gaurkoa baino zailagoak jokatu ditu. Izan ere, parean izan duen Dario Gomezek eskuin eskuan mina zuela jokatu du, eta agerikoa izan da kantxan deseroso zebilela. Amezketakoa 22-4 gailendu da, eta Unai Lasorekin neurtuko ditu indarrak finalerdietan, bi aste barru. Iazko finala finalerdietan errepikatuko da aurtez, beraz. Darioren egoera gora behera, Altunak neurketa bikaina jokatu du teknikoki zein taktikoki Bilboko Bizkaia pilotalekuan. Etengabe bilatu du errioxarraren ezker eskua, eta hark ezin izan dio minik egin horrela. Pixkanaka aurkaria higatuz joan da, eta etengabe topatu ditu tantoa amaitzeko egoera egokiak. Egindako hamalau tantorekin bukatu du. Hasieran neurketa borrokatua izango zela zirudien. Pare bat dejada baliatuta, 1-3 aurreratu da Dario, baina Altunak sakea berreskuratu duenean hamabost tanto egin ditu erreskadan (16-3). Dario ezkerrez min egin ezinda ibili da, eta eskuinez gozatu ezinda. Aspeko bakarra Altunak bere arerioaren jarrera goraipatu du EITBko kameren aurrean. Esan du begi bistakoa zela ez zegoela %100ean, eta beste asko gehiago kexatuko liratekeela min gutxiagorekin. Dariok, bere aldetik, lesioaz hitz egitea saihestu du, eta Altunak egindako partidan jarri du arreta: «Berak ondo jokatu du eta kitto». Gauzak horrela, Altuna III.a izango da Aspek finalerdietan izango duen ordezkari bakarra. Zazpigarren aldiz arituko da Buruz Buruko Txapelketako finalerdietan, seigarren aldiz jarraian. Lasoren aurka arituko da, maiatzaren 17an Donostiako Atano III.a pilotalekuan edo 18an Gasteizko Ogetan. Beste finalerdirako, aurkariaren zain dago Larrazabal: Peio Etxeberriaren eta Artolaren artekoan irabazten duena izango du parean.

Steilas, LAB, ELA eta CCOO sindikatuek maiatzaren 12tik 16ra grebarako deia egin dute. Apirilean iragarri zuten protestekin jarraitzeko asmoa zutela, Hezkuntza Saila beren aldarrikapenei erantzuten ari ez dela iritzita.

Itzalaldia berriztagarriek eragin zutela esatea “arduragabea eta sinplista” dela adierazi du Aagesenek. Hipotesi guztiak oraindik irekita daudela berretsi du, eta “egun asko” igaroko direla benetako arrazoiak zeintzuk diren jakin arte.

Giulio Gavotti italiar tenienteari zor zaio hegazkin batetik bonba bat jaurtitzen aurrena izatearen ohorea. Poema ederra eskaini zion Gabrielle D’Annunzio handiak: «Heriok ere badu bere hazia…». Ain Zaran gertatu zen, Libian, 1911n. Ordurako, Hagako Itunak galarazia zuen airetik leherkariak botatzea. Protesten aurrean, irakurketaren aldeko kanpainaz erantzun zuen Italiak, leitzeko ondo, hala zioela, ezetz globo aerostatikoetatik… baina itunak ez zioela ezer hegazkinez. 1920ko hamarkadan, Mussolini Italia Inperialaren ametsa betetzen ari zen Afrika ipar-ekialdean. Hartuak zituen Libia, Eritrea eta Somaliaren alderdi gehienak, baina Abisinia falta. 1935ean, Italia su eta herio sartu zen Etiopian. Genevako Itunak aginduagatik, bonba kimikoak erabili zituzten italiar abioiek zibilen kontra. Herriak, larreak eta ibaiak kiskali ziren. Gerraren amaierako, uste da barrena 175.000 zibil etiopiar hil zituztela. Gerora bonbardatu italiarrek Gernika. Aurten, herriko alkate Jose Maria Gorroñok Italiako gobernuari dei egin dio, eska dezala behingoz barkamena, aurretik Alemaniakoak egin zuen bezala, euren hegazkinen parte-hartzeagatik txikizioan. Aldarria Arbola Santuaren eta Astra arma fabrikaren herritik bertatik egitea, deigarria behintzat bada. Ezen zibilen kontrako erasoen ardura partekatuen dinamika honekin hasita, erabaki beharko dute euskal erakundeek (Europaren armatzea gai nagusi bihurtu zaigun honetan, aukera bikaina omen bertoko industriarentzat) zer parte-hartze dagokien eurei munduko beste hamaika Gernikaren suntsiketetan, izan diren eta izango direnetan. Herioren hazia, teknologiaren garapena deritzogu orain, berton dugulako.

Maite dituzte, ilargiraino eta bueltan. Diziplina askotako artistak bildu dira Barakaldoko (Bizkaia) Bizkaia Arena aretoan gaur, Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoei omenaldia egiteko. Berrehun parte hartzaile baino gehiago elkartu dira, helburu berarekin guztiak: urte hauetan guztietan egindako lanarengatik eskerrak eman nahi dizkiete pailazoei, eta maite dituztela esan. Argi dute: emandako maitasun guztia itzultzeko, Pirritx, Porrotx eta Marimototsek horrelako herri omenaldi bat merezi dute, gutxienez. Itziar Ituño, aktorea «Eman diguten maitasun guztia bueltatzeko garaia da. ‘Sentitu, pentsatu, ekin’ esaten dute haiek, eta hori egiten irakatsi didate. Musika arloan ere kanta mitikoak eman dizkigute, eta horiekin elikatzen ibili gara herri honetako umeak, baita helduak ere». Eñaut Elorrieta, musikaria «Pirritxek, Porrotxek eta Marimototsek hainbat gai ekarri dituzte kantura, eta abesti horiei esker aukera izan dugu gero gure seme-alabekin hitz egiteko eta gai horiek komentatzeko. Oso eskuzabalak izan dira: asko eman dute, eta ikusten ez diren hainbat errealitate eta borrokaren erakusleiho izan dira. Niretzat, gainera, aberatsa izan da haiekin lan egitea, ezagutzen ez nituen hainbat elkarte eta errealitate ezagutzeko aukera eman didatelako». Lide Hernando, musikaria «Gutxienekoa da horrelako emanaldi baten bidez maitasun hori itzultzea. Xalala, riki-riki abestiaren garaikoa naiz ni, eta ondo gogoan dut garai hori. Ikastolara urtero-urtero etortzen ziren. Txikitan, gogoratzen dut beldurra niola Porrotxi, baina orain pila bat maite dut». Sambou Diaby, aktorea «Oso garrantzitsuak dira gizarte honetan. Ikusgarritasuna ematen diete munduan gertatzen diren auziei eta ezberdin sentitzen direnei. Niretzat, oso abesti kutuna da Maite zaitut. Eskola txiki batean ikasi nuen nik, Oikian [Zumaia, Gipuzkoa], eta ia egunero jartzen genituen Pirritx eta Porrotxen abestiak». Lur Errekondo, herri kirolaria eta telebista aurkezlea «Hainbeste eta hainbeste urtean, hainbeste eta hainbeste haur eta heldu bildu dituzte. Askotariko mezuak helarazi dituzte, hizkuntza zapaldu eta minorizatu bat erabiliz. Gozotasunez, komunitate bat izatera bultzatu gaituzte, euren antzezlanetan eta euren funtzio guztietan. Egindako lanarengatik, horrelako omenaldi bat merezi dute, gutxienez». Iker Galartza, aktorea eta Gure Zirkuaren sortzailea «Gu geu garen bezalakoak gara, Pirritx, Porrotx eta Marimototsi esker. Umeak garenetik aldatu behar dugu gizarte hau. Eta horixe egin dute haiek: gizartea hobetu. Gaurkoa ikusi besterik ez dago: festa honetan denok dugu tokia. Kolore guztietako jendea gaude, denak bat hartuta, denak elkar hartuta. Hau da herria egitea». Kai Nakai, musikaria «Oso garrantzitsuak dira, txikitatik gurekin egon dira, eta poztasun handia eman digute. Irakatsi digute denok garela berdinak, eta pertsona guztiak berdin maitatu behar ditugula. Hau da: inor ez dela beste inor baino garrantzitsuagoa». Jon Maia, bertsolaria «Asko eman digute belaunaldi askori, baita euskarari ere. Euskara balioei lotuta beti. Beti harago eraman dute umeen kantagintza. Euskal iruditeria bat sortu dute, behar-beharrezkoa, herri izan gaitezen. Nik lagun harremana dut haiekin: urtean behin sagardotegira, tartean bazkaltzeko elkartu… Askotan pentsamenduak eta ideiak partekatzen ditugu. Bai intimoki, bai kolektiboki, hemen egon behar dudala uste dut». Albina Stardust, drag artista «Haiek ikusita hasi nintzen zirkua egiten. Ni beti izan naiz oso pailazozalea, eta hiru urtez ibili nintzen zirkuan. Beti esaten dut: trabestismoa eta pailazo izatea oso antzekoa da. Beste modu batean, baina helburua bera da, eta egiten duguna oso antzekoa. Beraz, hein batean, haiek bultzatu naute honetara». Uxue Alberdi, idazlea «Hainbeste urtean jendearengandik hurbil egoten saiatu dira, eta kolektibo pilo batekin lan egin dute, euskararekin konpromiso handiz, baita beste hainbat borrokarekin ere. Askok dugu harreman pertsonala beraiekin, eta hori ez da kasualitatea. Saltsa guztietan ibilita, etxeko bihurtu dira. Nire bizitzako lehenengo bertsoak Amona Josefina-ren doinuan egin nituen, 9 urte nituela». Aner Peritz, bertsolaria eta BERRIAko kolaboratzailea «Bereziki pozik nago. Nire haurtzaroaren parte dira, eta orain aukera dut eman didatenaren parte txiki bat haiei itzultzeko. Ondo gogoan dut Marimotots gaixotzen zen ikuskizuna; oso hunkigarria zen niretzat. Ane Pirata abestia entzun dudanean ere oroitzapen asko etorri zaizkit. Gogoratzen dut urte askoan nire kanta faboritoa eta gehien entzuten nuenetako bat izan zela». Maialen Lujanbio, bertsolaria «Plano askotan lan handia egin dute. Irakatsi digute gure ingurura begiratzen modu oso abegikor, sentikor, integratzaile, eder eta pozgarri batean. Horrek euskal gizarteari sentsibilitate bat eman dio, ideologia bat, eta gauzak ikusteko modu bat. Hori sorkuntzatik egitea, eta hainbat talderekin elkarlanean, lezio handia izan da. Badaukagu zer eskertu».

«Herri gisa pribilegio hutsa delako zuek bezalako pailazo batzuk izatea». «Euskal Herriari eta munduari begiratzeko modu bat jaso dugulako zuengandik». «Egurra, zentsura eta boikota jaso ondoren maitasun antolatua merezi zenutelako». Bata bestearen atzetik eta zerrendan eman ditu Ane Labaka bertsolari, idazle eta emanaldiaren gidoilariak gaur Barakaldoko BEC erakustazokan (Bizkaia) Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoei eskerrak emateko egon daitezkeen hamaika motibo. «Zuei ikasi genizuen Euskal Herriak bihotz forma duela, zerutik begiratuta, eta zuek eman diozue forma hori. Bihotzez, eskerrik asko». Ibilbidea hasi zutenetik 37 urte bete diren arren, Maite zaitut abestia kaleratu zutenetik hogei urte bete direla izan da maitasun keinua antolatzeko aitzakia, eta 14.000 pertsona inguru bildu dira harmailetan eta pistan pailazoei esker oneko mezu bera helarazteko. Maite zaitugu abestia hirukotearekin batera abestuz amaitu da emanaldia, eta aho batez eta ozen egin dute oihu denek batera gero: «Maite zaituztegu». «Egurra, zentsura eta boikota jaso ondoren maitasun antolatua merezi zenutelako, eskerrik asko» ANE LABAKA Bertsolaria, idazlea eta emanaldiko gidoigilea Berrehun artistak baino gehiagok hartu du parte emanaldian. Bertan izan dira, besteak beste, Ines Osinaga, Xabi Solano, Gozategi, Kai Nakai, Eñaut Elorrieta, Lide Hernando, Igor Elortza, Jon Maia, Olatz Salvador, Oreka TX, Bonberenea txaranga, Oinkari, La Pulga eta Martxel Rodriguez dantzariak, Uxue Alberdi, Eñaut Elorrieta, Go!azen telesaileko aktoreak, Gure Zirkua osatzen duen lantaldea, Juantxo Arakama, Albina Stardust, Yogurina Borova, Sol Band talde palestinarra, Amets Arzallus, Itziar Ituño, Ramon Agirre, Sambou Diaby. Agurtzane Intxaurragak egin ditu zuzendari lanak, eta Xabi Zabalak koordinatutako hamalau musikariko taldeak osatu du emanaldiaren bizkarrezur nagusia, eta bideoak ere tartekatu dituzte saioan. Hasieran Pirritx, Porrotx eta Marimotots ez dira oholtzan egon, baina, bi orduren buruan, agertokira igo direnean, txalo zaparrada bero eta ozena joz egin die ongi etorria jendeak. Emakume bat hunkituta, atzo, ‘Maite zaitut’ herri omenaldian. ARITZ LOIOLA / FOKU Maitasunaren manifestua aurkeztu du Maialen Lujanbio bertsolariak emanaldiaren hasieran. «Emez hasten da, ‘eme’ eta ‘a’: ‘ma’. ideia handi denen ama, zer da?». Igarkizun baten modura joan da ‘maitasuna’ hitza osatuz. «’Eme’ eta ‘a’ eta ‘i’: ‘mai’. Minak edertzeko gai. Ezin da eduki, baina eman bai. Zer da?». Eta, hala, hizkiz hizki bildu ditu hitz bakar horren bueltan Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoen jardunaren oinarri nagusiak. «Maitasun da tasun denen ama, tasunen amama: askatasun, elkartasun, berdintasun, alaitasun… zenbat tasun. Eta osin. Eta asun. Osina ez heldu, asuna ez uki; maitasuna ezin da eduki, baina bai eman». Dantzarien agurra ere jaso zuten Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek. ARITZ LOIOLA / FOKU Euskara ardatz Euskara izan da Pirritx, Porrotx eta Marimototsen urteotako jardunaren bihotza, eta, hain zuzen, euskara izan da emanaldi osoan maizen aipatu den elementuetako bat ere. Euren lana hizkuntza hori zabaltzearekin zuzenean lotuta dagoela azaldu dute Aiora Zulaikak, Mertxe Rodriguezek eta Joxe Mari Agirretxek emanaldian zabaldutako bideoetan. Sudur gorririk eta makillajerik gabe azaldu dira aldiro hirurak ikus-entzunezko horietan. Euskaraz amets egin zuen lehen eguna gogoratu du bideo horietako pasarte batean Rodriguezek, esaterako, eta, institutura heldu arte gaztelaniaz bizi izan zen arren, euskarari esker zer ezagutu ahal izan duen aipatu du: «Herri bat ezagutzeko aukera eman dit euskarak». Euskara izan dute mintzagai transmisioari buruz aritutakoan ere. Euren seme-alabek pailazoak lehenengoz noiz ikusi zituzten kontatu dute, besteak beste, Xabier Mikel Errekondo eskubaloi jokalari ohiak, Amaia Agirre gai jartzaileak eta Xabier Euzkitze ETBko pilota emankizunen esatariak bideo bidez, eta gero, euskarak gaur egun zer behar dituen zerrendatu dute haien seme-alabek agertokian. «Euskarak eman dit aukera herri bat ezagutzeko» MERTXE RODRIGUEZ Marimotots Emanaldiaren tarte horretan, txandaka hartu dute hitza, besteak beste, Zapotxin pailazoa antzezten duen Markel Oiarzabalek, Lur Errekondo kirolari eta telebista aurkezleak, Jare Agirre umeak, Aner Peritz bertsolariak eta Amets Aranguren musikariak, eta elkarrekin osatu dute gogoeta. «Euskarak behar ditu hiztunak. Euskarak behar ditu hitzak, hotsak, pozak, eta ez hainbeste lotsa. Euskarak behar du aitortza, konpromisoa, behar du nor, eta izan behar du nor. Euskarak izan behar du guztiontzat, izan behar du plaza, izan behar du zubi, izan behar du leiho eta izan behar du ate… eta izan behar du batez ere aterpe, aterpe bat guztiontzako». ‘Maite zaitut’ herri omenaldia, Barakaldoko BECen. ARITZ LOIOLA / FOKU Ez da emanaldian landu duten gai bakarra izan, ordea. Minbizia izan dute aipagai Ane pirata abestiaren harira. Migrazioa, berriz, Amona Maria Luisa kantuaren bidez. Genero eta sexu aniztasuna izan dute mintzagai Maitasunaren ostadarra abestia jo aurretik. Desgaitasunak, Bizipoza auzolan kantatzean. Heriotzari buruzko bertso sorta bat ere abestu du Julio Sotok. Eta eskerrak eman dizkie Pirritx, Porrotx eta Marimototsi. «Heriotzarekin nola hitz egin ikasi dugu zuekin». Palestinaren askatasuna Agirretxek eta Zulaikak gogora ekarri dute, esaterako, nola ezagutu zuten Ane Pirata izeneko pertsonaia inspiratu zuen umea. Pailazoz jantzita, ospitalera egiten zuten bisita horietako batean ezagutu zutela azaldu dute bideoan. Ohe gainean Maite zaitut abestia nola kantatu zien gogoratu dute, eta, minbiziaren ondorioz gazte hil zen arren, zer-nolako bizipoza zuen ere nabarmendu dute. Pailazo belaunaldi gazteagoak ere hartu du agertokia. Gure Zirkua taldeko kideek deituta, publiko artetik azaldu dira agertokira Pontx, Zapotxin, Potx eta Lotx, Motx, Tomax, Ekain, Helena Madalena, Pololo eta Txiki pailazoak, eta Klipa, Txintxeta eta Txorroskilo. Eta, hain zuzen ere, haiena izan da publikoa gehien animatu duen saioetako bat. Publikoak gogoz abestu eta kantatu du Epoytaitaye, Euskal Herri osoko hamaika erraldoirekin batera. «Eskubideak eskatu ez, praktikatu egin behar dira. Egin, bizi eta izan, nahiz eta eskubiderik ez izan» AMETS ARZALLUS Bertsolaria eta idazlea Palestinaren aurkako genozidioari ere tarte bat eskaini diote emanaldian. Gazako Sol Band taldeak Gure haurrak txoriak dira zeruan abestia jo du zuzenean, arabieraz, eta euskarazko itzulpena eman dute pantailetan. «Palestina askatu» aldarria ozen oihukatu dute ondoren BEC erakustazokan bildutako 14.000 herritarrek, eta Amets Arzallus bertsolariak prestatutako Eskubideen aldeko eta kontrako manifestua irakurri dute ondoren Arzallusek berak ez ezik, baita Itziar Ituñok, Ramon Agirrek eta Sambou Diabyk ere. Besteak beste, euskarari, adierazpen askatasunari eta muga politikei buruzko gogoeta egin dute. «Eskubideak eskatu ez, praktikatu egin behar dira. Egin, bizi eta izan, nahiz eta eskubiderik ez izan». Palestinaren aldeko aldarria ez zen falta izan Pirritx, Porrotx eta Marimototsen festan. ARITZ LOIOLA / FOKU Hunkituta eta eskertuta azaldu dira Pirritx, Porrotx eta Marimotots Barakaldon (Bizkaia) jasotako maitasun keinua ikusita, eta eskerrak eman dizkiete bertaratutako guztiei. Hirukotea izanik ere, euren jarduna taldean egiten dutela gogoratuz.

Alderdi Laboristak osatuko du Australiako Gobernua beste hiru urtez, eta Anthony Albanese izango da lehen ministro. Gaur egin dituzte legebiltzarrerako bozak, eta laboristak nagusitu dira alde handiz. Inkestek lehia estua iragartzen bazuten ere, Albaneseren alderdiak aise gainditu du Koalizio Liberal-Nazionala. Botoen %70 baino gehiago zenbatuta, laboristek jada 85 eserleku ziurtatu dituzte Ordezkarien Ganberan; kontserbadoreek, 36. Hala, laboristek gehiengo osoa izango dute behe ganberan, 76 ordezkariren muga gainditu baitute. Botoen erdia zenbatu baino lehen ospatu du garaipena Albanesek. «Munduan ziurgabetasuna nagusi den garai honetan, australiarrek baikortasunaren eta irmotasunaren alde egin dute», adierazi du bere jarraitzaileen aurrean eman duen hitzaldian, Sydneyn. Osasungintza publikoa erdigunean jarri izan du hauteskunde kanpainan, eta horren erakusgarri, gaur Australiako osasun txartela atera du jendaurrean: «Txartel hau ez da liberalen kolore urdinekoa, ezta laboristen kolore gorrikoa ere. Medicare [Australiako osasungintza zerbitzu publikoa] australiar guztiena da. Laboristek australiar guztientzat gobernatuko dugu». Gobernu laboristak azken legegintzaldian abiarazitako politikei eutsiko diela ziurtatu du lehen ministroak: besteak beste, haurtzaindegi merkeagoak, desgaitasunak dituztenentzako laguntza programak eta doako lanbide heziketa. Gainera, aborigenenen egoera hobetzen saiatuko dela egin du promes. Hauteskunde kanpainan hizpide izan da bizitzaren garestitzea eta etxebizitzaren krisia. Eta horri ere heldu dio gaur Albanesek: australiar guztiek «sabai batek ematen duen segurtasuna» nahi dutela adierazi du. Gaineratu duenez, herritarrek erakutsi dute klima larrialdiari aurre egiteko neurriak hartzea nahi dutela, baita energia berriztagarrien alde egitea ere. Izan ere, hauteskunde kanpainan ingurumen politikak izan dira bi alderdi nagusien arteko eztabaidagai nagusietako bat: laboristak berriztagarrien alde agertu dira; kontserbadoreak, kontrara, laboristek abiarazitako ingurumen politikak albo batera uzteko prest agertu dira, eta energia nuklearraren alde. Peter Dutton Koalizio Liberal-Nazionaleko burua bozen emaitzen berri izan ostean, Brisbanen. MICK TSIKAS / EFE Bere hitzaldia amaitzear zela, kanpainan eztabaida eragin duen beste gai bati heldu dio Albanesek. Donald Trump AEBetako presidenteak Australiari ezarritako muga zergak hizpide izan dituzte azken asteetan; horrez gain, Peter Dutton Koalizio Liberal-Nazionaleko hautagaia Trumpen diskurtsoetara hurbildu izan da zenbaitetan. Duttonek adierazi izan du, boterera iritsiz gero, milaka funtzionario kaleratuko dituela, eta immigranteen eta ingurumen politiken aurkako hitzaldiak eman ditu. Albanesek nabarmendu du laboristek ez dutela atzerriko ideiarik «kopiatu beharrik»; eta «bide australiarra» ibiliko dutela. Kanpainaren azken asteetan, Trumpen diskurtsotik aldentzen saiatu da Dutton, baina kontserbadoreen emaitzek ez dute hobera egin. Inkestetan behera egin du azken asteetan, eta are eta emaitza okerragoak lortu ditu hauteskunde egunean. Hautagai kontserbadoreak Albanese zoriondu du, eta porrota onartu. «Kanpainan ez ditugu gauzak behar bezain ondo egin. Hori argi geratu da gaur, eta nire gain hartuko dut erantzukizun guztia», esan du Brisbanen bere jarraitzaileen aurrean mintzatu denean. Gainera, Duttonek Ordezkarien Ganberan zuen eserlekua galdu du; diputatu laborista batek hartuko du haren lekua. Laboristak, sendo 2007tik ez zuen 80 ordezkariren langa gainditu Alderdi Laboristak; 83 eserleku lortu zituzten urte hartan Ordezkarien Ganberan. Ordutik, beherantz egin zuten laboristek, eta hiru agintalditan oposizioan egon ziren —2013tik 2022ra—. Azken bozetan, duela hiru urte, berriz ere gobernura iritsi zen Alderdi Laborista. Ordukoan 77 eserleku eskuratu zituzten, eta aurten are eta alde handiagoz nagusitu dira. Inkesten arabera, gobernua nork osatuko zuen erabakitzeko orduan bazitekeen erabakigarriak izatea independenteak edota bipartidismotik kanpoko alderdiak. Ez da hala izan. Hamar ordezkari independente egongo dira behe ganberan.

Euskal Herriko pentsiodunen mugimenduak maiatzaren 15ean aurkeztuko dio proposamena Eusko Legebiltzarrari, manifestazio batekin.