Pakistan bitartekari zela, Islamabaden eseri dira AEBak eta Iran, eta ez nolanahi, gainera, aurrez aurre batzartu baitira gaur, iazko udaberriko eta urte hasierako zeharkako negoziazioetan ez bezala. Datozen orduetan negoziatzen jarraitzekoak dira aldeak, eta, lehen saioa amaituta, Teheranek ohartarazi du ez direla ados jarri Ormuzko itsasartearen kudeaketaren inguruan. Hori esan du Tasnim Irango berri agentziak, iturri ofizialak aipatuta. Teheranek zera nahi du, finean: aitor diezaiotela pasabidearen gaineko kontrola. Bide batez, egotzi die AEBei bileran «eskaera bitxiak» egitea. Ezin zaio, baina, gaurko saioari garrantzirik ukatu, Washingtonek eta Teheranek 1979ko Irango Iraultzaz geroztik egin dituzten bileren artean maila gorenekoa izan baita. Israelek Libanon gaur goizaldean beste hamahiru pertsona hil eta ordu batzuetara hasi dituzte elkarrizketak Pakistango hiriburuan. Iranen ordezkaritzaren buruak, Mohamad Baqer Qalibaf parlamentuko presidenteak, bi baldintza jarri zituen atzo negoziazioei ekiteko: Washingtonek zigor ekonomikoak kentzea Teherani, eta Israelek Libanoren kontrako erasoaldia etetea. Ez bata ez bestea ez dira bete, ordea. AEBetako ordezkaritzaren burua JD Vance izan da, eta alboan eduki ditu Donald Trump presidenteak Ukrainako eta Gazako gatazkak konponbidean jartzeko egindako bileretara ere bidali ohi dituen negoziatzaileak: Steve Witkoff, iazko urtarrilean Etxe Zurira iritsi arte higiezinen sektorean jardundakoa; eta Jared Kushner, presidentearen suhia. Irango Atzerri ministro Abbas Araghtxik ere bilkuran parte hartu du. Washingtonek eta Teheranek bi asterako tregoa bat adostu zuten asteazkenean —otsailaren 28an AEBek eta Israelek Iranen kontrako erasoaldia hasi zutenetik Trumpek Teherani amore emateko egindako bosgarren ultimatumaren epemuga betetzeko oso denbora gutxi falta zenean—, eta epe horrek negoziatzeko behar luke. Trumpen esanetan, su eten bat ezartzea ez ezik, Ormuzko itsasartea irekitzea ere adostu zuten bi aldeek. Baina Iranek kontrolatutako pasabide horretatik tantaka ari dira pasatzen itsasontziak azkeneko egunetan. Espezializatutako webguneen arabera, dozena bat ere ez egunero; eta kontuan hartu behar da erasoaldiaren aurretik 140 inguruk zeharkatzen zutela —handik igarotzen da munduan kontsumitzen den petrolioaren %20 inguru—. Menia indarrean sartu eta ordu bakan batzuetara, Teheranek jakinarazi zuen trafikoa berriro blokeatu zuela, argudiatuta Israelek ez zituela eten Libanoren kontrako erasoak. Horiek horrela, elkarrizketen inguruko iturriak aipatuz hainbat hedabidek argitaratu dutenez, behin gaur ordezkaritzen buruek bilera egin eta gero, bi aldeetako batzordeetako kideek hitz egiten segituko dute. Emakume bat gaur Teheranen, AEBen eta Iranen arteko bilera bat irudikatzen duen horma irudi baten aurretik igarotzen. ABEDIN TAHERKENAREH / EFE Pakistan ari da bitartekari, eta, bost izarreko hotel batean hiruko bilera hasi aurretik, Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroa, anfitrioia, aldeekin bildu da, banaka: aurrena Qalibaf Iranen ordezkaritzaren buruarekin, eta gero Vancerekin. Artean hiruko bilera hasi gabe zegoenean, zenbait komunikabidek argitaratu dute, Teherango iturriak aipatuz, AEBek oniritzia eman diotela Qatarren eta nazioarteko beste banku batzuetan Iranek dituen funtsak desblokeatzeri, «borondate oneko keinu gisa». Handik gutxira, hori «gezurra» dela esan die AEBetako goi kargudun batek Etxe Zuriarekin batera Islamabadera bidaiatu duten kazetariei. TRUMPEk esan du ORMUZEN MINAK KENTZEN hasi direla aeb-ak Iranek Ormuzko itsasartean jarritako pertsonen kontrako minak kentzen hasi dira AEBak. Hori idatzi du Donald Trump AEBetako presidenteak gaur Truth Social bere sare sozialean. Etxe Zuriko maizterraren arabera, «mundu guztiari mesede bat egiten» ari dira modu horretan. «Txinak, Japoniak, Hego Koreak, Frantziak, Alemaniak eta beste askok, harrigarriki, ez dute ez adorerik ez borondaterik lan hori beren kabuz egiteko». Ordu batzuk geroago AEBetako armadak ohar batean adierazi duenez, hori egiteko «baldintzak ezartzeko» operazio bat hasi dute. Iranek ez du pasabidea guztiz ireki azken egunetan, ezin izan dituelako mina guztiak bilatu, eta ez duelako gaitasunik horiek kentzeko. Hori kaleratu du gaur The New York Times egunkariak, AEBetako funtzionarioak aipatuz. Informazio horren arabera, Iranek minak jarri zituen itsasartean aurreko hilabetean, Israelek eta Iranek haren kontrako erasoaldia hasi eta gutxira. Trumpen hitzetan, Iranek horretarako erabilitako ontziak «itsas hondoan» daude. Tregoa bat indarrean egonagatik, gerra informatiboarekin segitzen dute aldeek. Izan ere, Axios hedabideak Pentagonoko iturriak aipatuz argitaratu duenez, AEBetako armadako hainbat ontzik Ormuzko pasabidea zeharkatu dute gaur. Ordu batzuk geroago, informazio hori gezurtatu du Tasnim Irango berri agentziak, baina AEBetako armadaren buruzagitzak X sare sozialean idatzi du ondoren baietz, bi gerraontzik gurutzatu dutela, eta «misio bat» zutela: han pertsonen kontrako minarik ez dagoela ziurtatzea. Asteartean, Washingtonen Hiruko bileraren eten batean, NNA Libanoko berri agentziak plazaratu du albistea: Israelek arratsaldean ere jo duela Libano hegoaldea, hainbat drone jaurtita. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa prest dago Libanorekin hizketan hasteko Hezbollah milizia xiita armagabetzeari buruz; hori esan du, bai, baina, aldi berean, iparraldeko bizilagunari eraso egiten segituko duela ere nabarmendu du. Otsailaren 28az geroztik 2.000 pertsona baino gehiago hil ditu Israelen erasoak Libanon. [articles:2156576] Haaretz Israelgo komunikabideak gaur kaleratu duenez, Trumpek zera eskatu dio Netanyahuri: Libanoko hiriburu Beiruten kontrako erasoak eteteko gutxienez —300 pertsonatik gora hil zituen Israelek han asteazkenean, AEBek eta Iranek su etena adostu zuten egunean—, eta Libanoko ordezkariekin hitz egiteko. Joseph Aoun hango presidenteak atzo gauean iragarri zuenez, bi aldeak Washingtonen bilduko dira datorren asteartean.

Naiz agerkariak jakinarazi duenez, preso bat hilik agertu zen atzo goizean Zaballako espetxean (Araba). Gorpuak ez zuen indarkeria zantzurik, baina autopsiaren emaitzaren zain daude zergatik hil den jakiteko. Aurten Euskal Herriko espetxeetan hildako laugarren presoa da Zaballan zendutakoa. Otsailaren 5ean, 35 urteko preso bat hil zen, Zaballako espetxean hura ere; haren senideek salatu zuten ez ziotela arta egokia eman. Martxoaren hasieran, berriz, preso bat hil zen Iruñeko espetxean; Salhaketa elkarteak jakinarazi zuenez, 80 urte baino gehiago zituen, eta bihotz-biriketako geldialdia izan zuen. Azkenik, martxoaren 20an preso batek bere buruaz beste egin zuen Baionako presondegian; 23 urte zituen, eta, Sud Ouest hedabideak zabaldu zenez, kartzelako bakarkako ziega bakarrean zeukaten, arazo psikiatrikoak zituelako, eta telefono kable batekin urkatu zuen bere burua.

Iran eta AEBak bihar dira Pakistanen negoziatzen hastekoak, Islamabaden. Dena den, Teheranek ohartarazpen bat egin du bildu baino ordu batzuk lehenago: elkarrizketa horiek hasi ere ez direla egingo Israelek Libano bonbardatzen segitzen duen bitartean. Asteazkenean hitzartu zuten su etenean jasotakoa betetzeko exijitu dio Teheranek Washingtoni, eta, akordioan dioenez, Pakistan bitartekariaren arabera, Libano ere barne hartzen du meniak. Hori kaleratu dute gaur Fars eta Tasnim Irango berri agentziek, iturri ofizialak aipatuta. Azken agentzia horrek jaso duenez, Esmaeil Baghaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak jakinarazi du Libano ere badela tregoaren parte: «Konpromiso horren kontrako edozein ekintza edo jarrerak esan nahiko luke Ameriketako Estatu Batuek ez dutela bete hitzemandakoa». Hori bete ala ez, «horren arabera» erabakiko du Iranek bihar egitekoak diren elkarrizketetan parte hartu edo ez. Islamabad blindatu dute bi delegazioak bildu bezperan, eta herrialdeko instituzio nagusien egoitzak eta enbaxadak dauden gunerako sarbideetan kontrolak ezarri dituzte Poliziak, indar paramilitarrek eta armadak. Hori adierazi dio hiriburuko Poliziako bozeramaileak Efe agentziari: «Alerta gorenean dago Islamabad». JD Vancek zuzenduko du Islamabaden negoziatzekoa den AEBetako delegazioa, eta, hara joan baino lehen, kazetariei esan die «argibide nahiko argiak» eman dizkiola Donald Trump AEBetako presidenteak. Erantsi du Iranen ordezkariek «asmo onez» negoziatzeko asmoa edukiz gero «eskua luzatuko» dietela. Bestela, «ziria sartzen saiatzen badira, ikusiko dute ez garela hain eskuzabalak izango», esan du Vancek. Trumpek, berriz, mehatxu egin dio Irani, beste behin. The New York Post hedabideari emandako elkarrizketa batean adierazi du gerra ontziak «munizio onenarekin» kargatzen ari dela; «inoiz egindako arma onenekin». Eta ohartarazi du Islamabaden egitera doazen bileran akordiorik lortu ezean, «oso modu eraginkorrean» erabiliko dituela arma horiek. Gerora, Truth Social bere sare sozialean zehaztu du «negoziatzea» dela «irandarrak bizirik egoteko arrazoi bakarra». «Ez dira konturatzen ez daukatela aukerarik», gaineratu du. Erasoak besterik ez Libanon Israelek, nahiz eta prest agertu den Libanorekin negoziatzen hasteko Hezbollah milizia armagabetze aldera, iparraldeko bizilagunari eraso egiten segitzen du. Atzo, azken orduan, armadak ohar batean adierazi zuen Hezbollahren posizioak jo zituela, eta milizia xiitak Tel Aviv eta Ashdod (Israel) bonbardatuz erantzun du goizaldean. Eraso horiek ez dute biktimarik eragin. Halaber, Hezbollahk jakinarazi du Iranen itsas base bat jo duela Ashdodeko portuan, «puntako» misilekin. Israelgo armadak, gainera, garbi utzi du gaur, balizko negoziazioak gorabehera, erasoka segituko dutela. «Armada gerran dago, eta hemen borrokan jarraituko dugu; Iranen dago su etena», azpimarratu du Eyal Zamir armadaburuak gaur Libano hegoaldean, armadak zabaldutako informazioak dioenez. Horiek horrela, Al-Jazeera hedabideak kaleratu duenez, Israelgo armadak Libano hegoaldeko eta Bekaa haraneko zenbait herriren kontrako erasoak egin ditu. Gainera, armadako bozeramaileetako batek sare sozialetan ohartarazi du Hezbollahk «helburu militarrerako» darabiltzala osasun instalazioak eta anbulantziak —frogarik ez du erakutsi—, eta horien kontra ere egingo dutela. Horri erantzunez, Abdinasir Abubak Osasunaren Mundu Erakundeak Beiruten duen ordezkariak zera gogorarazi du gaur prentsaurreko batean, nazioarteko legediak babestu egiten dituela osasun langileak, osasun instalazioak eta anbulantziak. Libanoko NNA agentziak kaleratu duenez, Israelgo armadak pertsona bat hil du gaur herrialdearen hegoaldeko Xarqiyeh herrian, drone eraso batean, eta beste sei hil ditu Jbaa herrian. Horiek horrela izanda ere, AEBek baieztatu dute Libanoko eta Israelgo ordezkariak Washingtonen bilduko direla datorren astean. Hala esan zien atzo kazetariei Estatu Departamentuko iturri batek; ez zuen eguna zehaztu, ordea. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak atzo iragarpena egin eta gutxira, Joseph Aun Libanoko presidenteak erantzun zuen baietz, hitz egiteko prest dagoela, baina AFP France-Press agentziak zabaldu zuen Aounek baldintza bat jarri zuela: Libanon ere su etena ezartzea. Israelek ez du horretarako asmorik, ordea; beraz, Libanoren eta Israelen arteko elkarrizketak ere kolokan daude. Bide batez, Hezbollahren ordezkari politiko Ali Fayyad negoziazio horien kontra agertu zen atzo gauean —hori kaleratu zuen Reuters berri agentziak—, eta Israeli eskatu zion Libano hegoaldetik tropak ateratzeko. Naim Qassem Hezbollahko liderrak esan du «erresistentziak» Israelen kontra jarraituko duela «arnasa» duten bitartean. Miliziak ohar bat kaleratu zuen atzo gauean, eta horretan, Qassemek, datorren astera begirako balizko negoziazioei begira, nabarmendu zuen Israeli ez zaizkiola «debaldeko kontzesioak» egin behar. Atzo gauean, Khawaja Asif Pakistango Defentsa ministroak mezu bat idatzi zuen sare sozialetan. «Islamabaden bake elkarrizketak dauden bitartean, Libanon genozidioa egiten ari dira», salatu zuen, eta «gizadiaren kontrako madarikazioa» deitu zion Israeli: «Herritar errugabeak hiltzen ari da lehendabizi Gazan, gero Iranen, eta orain Libanon». Netanyahuren bulegoak esan zuen «toleraezinak» direla gisa horretako adierazpenak, «batik bat bere burua neutral eta bakearen arbitrotzat duen gobernu batek» esandakoak baldin badira. Gaur, mezu hori ezabatu du Asifek. 1,6 Iranen zenbat milioi emakumek utzi behar izan duten etxea. Ekialde Hurbileko gatazka hasi zenetik 1.600.000 emakumek etxetik ihes egin behar izan dute Iranen, NBEko Emakumeen Sailak emandako datuen arabera; Libanon, berriz, 620.000 emakume inguruk egin dute ihes, Israelen erasoak direla eta. Bien bitartean, bere horretan dirau Teheranek eta AEBek Iranerako hitzartutako tregoak. Hori bai, Kuwaiteko Atzerri Ministerioak herrialdeko armadaren kokaleku bati eraso egitea leporatu die Irani eta «haren aliatuei». Goizaldean kaleratutako ohar batean, azaldu du bart droneekin bonbardatu dituztela «berebiziko hainbat instalazio»; inor hil ez duten arren, eztandek «kalte material esanguratsuak» eragin dituzte: «Erasoan jarraitzeak hondatu egiten ditu eskualdearen eta nazioartearen ahaleginak, zeinak, azken batean, Ameriketako Estatu Batuen eta Irango errepublika islamiarraren arteko su etena lortzen lagundu duten». Jarraian heldu da Irango Guardia Iraultzailearen erantzuna: Fars agentziak jaso duenez, Irango armadako adar horrek ziurtatu du ohar bidez su etena ezarri zutenetik ez dutela erasorik egin eskualdeko herrialdeen kontra, eta, «ausardiaz» iragarriko dutela halakorik eginez gero. «Lan eskasa» Ormuzen Trumpek belarrietatik tira egin dio Irani, Ormuzko itsasartea ia guztiz itxita dagoelako oraindik —irekitzea adostu zuten—. «Iran lan eskasa egiten ari da. Akordioak ez zioen hori!», idatzi du Etxe Zuriko maizterrak gaur, Truth Social bere sare sozialean. Gainera, handik igarotzen diren itsasontziei bidesariak kobratzea egotzi dio Irani. «Horretan dabilela diote txosten batzuek». The Wall Street Journal egunkariak berriki kaleratutako informazio baten arabera, asmo hori du Teheranek. Hori eginez gero, nazioarteko itsas merkataritzaren printzipio bat urratuko luke Teheranek: bakean nabigatzeko askatasuna. Ideia hori jaso zuen Nazio Batuen Erakundearen Hitzarmenak 1994an, itsas zuzenbidea arautzeko orduan. Irango Parlamentuko segurtasun nazionalerako batzordeko buruaren arabera, asmoa da bidesari horiek herrialdeko dibisarekin, rialarekin, kobratzea; horren berri eman du Iranek Mumbain (India) duen kontsuletxeak, sare sozialetan. Espezializatutako webguneek atzo kaleratu zutenez, aurreko 24 orduetan zazpi ontzi igaro ziren itsasartetik —hiru petroliontzi eta beste lau itsasontzi; azken horietako batek Irango altzairua darama Txinara—; Reuters agentziaren arabera, ontzi horietako askok harremana dute Teheranekin. AEBek eta Israelek otsailaren 28an Iranen aurkako erasoaldia hasi aurretik, egunero 140 ontzi inguruk zeharkatzen zuten pasabidea. Keir Starmer Erresuma Batuko lehen ministroa Arabiar penintsulako zenbait herrialdetan egon da, eta Qatarrera heldu da gaur; ohar bateratu bat kaleratu du hango bere homologoarekin, Mohammed bin Abdulrahman al-Thanirekin: gatazka ez hedatzeko, su etenaren gainean «eraiki» behar dela adierazi dute, eta al-Thanik nabarmendu du nabigazio askatasuna bermatu behar dela hornidura kateak ez eteteko. Are, Qatarren zela, Starmerrek jakinarazi du atzo gauean Trumpekin hitz egin zuela telefonoz, eta Ekialde Hurbilekoen «ikuspuntua» kontatu ziola: «Ikusmira dute Ormuzko itsasartean zer gertatuko». Nabigazioa bermatzeko «behar den plangintza praktikoa eta diplomatikoa» izan zuten hizpide lehen ministroak eta presidenteak, eta «gaitasun militarrei» eta «logistikari» ere erreparatu zieten. ESPAINIAK EZINGO DU PARTE HARTU GAZAKO SU ETENA GAINBEGIRATZEKO ZENTROAN, ISRAELEK HALA ESANDA «Israelen kontrako jarrera agerikoa» argudiatuta, Israelgo Atzerri Ministerioak ohar bidez jakinarazi du Espainiari ez diola utziko parte hartzen Gazarako su etena gainbegiratzeko zentroan, CMCC Koordinaziorako Zentro Zibiko-militarra delakoan. Halaber, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak «etenik gabe» Israelen kontra aritzea leporatu dio Espainiari: «Ez dut toleratuko hipokrisiarik eta etsaikeriarik», esan du sareetan zabaldu duen bideo batean.

Egun bat eskas. Bihar hautatzekoa dute Euskal Hirigune Elkargoko lehendakari berria, eta orain artekoak, Jean Rene Etxegarai Baionako auzapezak, atzo aurkeztu zuen Elkargoaren ondoko agintaldirako duen proiektua. Hazparnen (Lapurdi) egin zuen prentsaurrekoa, Isabelle Pargade bertako auzapezarekin ondoan. Peio Etxeleku eta Alain Iriart aurkarien ildo beretik egin du Etxegaraik ere, Lapurdiko kostaldetik haratagoko politika baten garatzeko beharra azpimarratuz. Iriart Hiriburuko (Lapurdi) auzapez eta EH Baiko kideak, Etxeleku Kanboko (Lapurdi) auzapez eta EAJko ordezkariak, eta Etxegaraik aurkeztu dituzte hautagaitzak orain arte, baina bihar, Pascal Lesselier Baionako eskuin muturreko hautetsiak ere bere hautagaitza aurkeztuko du. Hain zuzen ere, RN Frantziako Batasun Nazionala eskuin muturreko alderdiko kidea da Lesselier, eta, herriko bozetan aurkeztu zen martxoan: hala, lehen aldiz, Baionan eskuin muturreko alderdi bateko hautetsi bat dago kontseiluan. Horrek, beraz, bide eman dio Elkargoaren lehendakaritzara aurkezteko. 2017an Euskal Elkargoa sortu zenetik dago Etxegarai instituzioaren lehendakari postuan. Ondoko agintaldira begira, batez ere, «erreforma instituzional» baten plantan ezartzeko gogoa azpimarratu du, auzapezak hobeki laguntzeko; horien segipenerako ordezkaritza baten aukera aipatu du. «Elkargoaren sorreraren presidentea izan naiz eta, orain, garaia da auzapezen presidentea izan nadin». Demografiaren arazoari erreparatu dio, bestalde, «fenomenoa burura zapartatuko» zaiolakoan gizarteari. Izan ere, geroz eta haur gutiago sortzen diren ber, zahartuz doa Ipar Euskal Herriko biztanleriaren batez besteko adina eta, horrek, nola ez, arazoak dakartza lurraldearen funtzionamenduan. Orduan, 2050era begirako helburuak ezarri nahi lituzke arlo hori nola edo hala kudeatzeko.

Haietako askok leherketek suntsitutako etxeen hipotekak ordaintzen jarraitzen dute; bien bitartean, beste etxe batzuen errentak ordaindu behar dituzte. Suntsitutako etxeak berreraikitzen ari dira, baina ezin dute kalte ordainik jaso, oraindik ez delako argitu zerk eragin zituen leherketak. Iazko urtarrilaren 13ko leherketen ondorioz kaltetutako Noaingo bizilagunen egoera da (Nafarroa). Ezin dute leherketen aurretik zuten bizimodura bueltatu. Behin-behineko egoera luze batean daude. Luis Maia herriko alkateak eta Oscar Sanchez kaltetutako bizilagunen ordezkariak agerraldia egin dute gaur, egoeraren berri emateko. Zabalegiko Kontzejua kaleko 20., 22. eta 24. ezkaratzetako bizilagunak dira oraindik etxetik kanpo daudenak. Lau etxe daude ezkaratz bakoitzean. Leherketak haietan eragin zituen kalterik handienak, eta etxeak konpondu gabe daude. Bederatzi zauritu, eta 250 bizilagun etxetik kanpo Iazko urtarrilaren 13ko arratsaldean bi gas leherketa izan ziren Zabalegiko Kontzejua kaleko etxeetan. Bederatzi pertsona zauritu ziren, eta horietako bik zauri larriak izan zituzten: 22 urteko mutil batek eta 13 urteko neska batek. Leherketek zenbait etxe suntsitu zituzten, eta 250 bizilagunek etxetik atera behar izan zuten. Okerragoa izan zitekeen: 15:30ak aldera lehen leherketa izan eta gero, bizilagunak etxetik aterarazi zituzten, baina gero etxera sartzen utzi zieten, gaua etxetik kanpo pasatuko zutenez arropa eta premiazko gauzak jasotzera. Etxean zeudela, ordea, 18:00etan, beste leherketa bat izan zen, lehena baino handiagoa. «Gerra eremu bat» zirudiela esan zuten lekukoek. «Oso suminduta eta atsekabetuta gaude, ez baitago aurrerapenik. Nafarroako Gobernuak ez du dagokion erantzukizuna bere gain hartu» OSCAR SANCHEZ Kaltetutako bizilagunen ordezkaria «Familien egoera prekarioa eta eutsiezina bilakatu da», ohartarazi du gaur Maiak. Behin betiko konponbidea uste eta nahi baino gehiago luzatzen ari da. Eutsiezina, bi etxe ordaintzen dituztelako hilero: suntsitutakoaren hipoteka eta bizi diren etxearen errenta. Batzuen errenta 1.100 eta 1.400 eurokoa da. «Oso suminduta eta atsekabetuta gaude, ez baitago aurrerapenik», esan du, abailduta, Sanchezek. «Eta aurrerapen apurrak gu babesten ari den erakundeak egin ditu, udalak», esan du, eta udalaren jokabidea txalotu. Erantzulerik ez oraindik Gainera, ez dute aseguru pertsonalen kalte ordainik jaso. Etxejabeen elkartearen eta etxeen administratzailearen aseguruenak bai. Ikerketa judiziala abiatu zuten leherketaren arrazoia argitzeko —Foruzaingoa eta Guardia Zibila ari dira ikerketaz arduratzen—, baina oraindik ez dute amaitu eta behin betiko ondoriorik atera. Beraz, oraingoz ez dago leherketen erantzulerik, eta hori kalte ordainak atzeratzen ari da, alkateak zehaztu duenez: «Familiak etengabeko ziurgabetasunean bizi dira, hutsune horren eraginez». Maria Txibite Nafarroako Gobernuko presidenteak uste du gobernuak ez duela ardurarik bizilagunei eman beharreko laguntzetan: «Gobernuak larrialdiari, premiari aurre egin zion gertatu zenean». Txibiterentzat aseguru etxeen eta Noaingo Udalaren erantzukizuna da orain bizilagunen premiei erantzutea. Alde batetik, aseguru etxeena, bizilagunei kalte ordainak emateko. Txibitek salatu du aseguru etxeek ez dutela dagokien erantzukizuna beren gain hartu. Bestetik, Noaingo Udalarena, laguntza gehiago emateko, beste udal batzuek larrialdi egoeretan egin duten moduan: «Eraikinak berritzeko edo larrialdi sozialetarako laguntzak izan daitezke. Udalak gaitasuna du bizilagunei laguntzeko». Erakundeen arteko ika-mika Noaingo Udalaren eta Nafarroako Gobernuaren artean ika-mika izan da laguntzei buruz. Aurtengo urtarrilean, leherketen urteurrenean, Maiak agerraldia egin zuen. Salatu zuen leherketaren ondoren Txibitek laguntzak agindu zituela familia kaltetuentzat, baina ez zirela iritsi. Txibitek gaur erantzun dio esanez Nafarroako Gobernuak ez zuela agindu laguntza zuzenak emango zituela. Sanchezek, kaltetutako bizilagunen izenean, kargu hartu dio Txibiteri. Baieztatu du Nafarroako Gobernuak kaltetuentzako laguntzak agindu zituela leherketen egunean. «Baina ez du dagokion erantzukizuna bere gain hartu», egotzi dio gobernuari. «Gobernuak larrialdiari, premiari aurre egin zion gertatu zenean» MARIA TXIBITE Nafarroako Gobernuko presidentea Maia Nafarroako Gobernuko ordezkariekin bildu zen, eta kaltetuentzako laguntza zuzenak eskatu zizkion. Alkateak gaur jakinarazi duenez, atzo jaso zuen Javier Remirez Nafarroako presidenteordearen erantzuna: Nafarroako Gobernuak kasu honetan zerbait egiteko duen aukera «nahiko mugatua» dela. Udalak gobernuari baimena eskatuko dio zortzi familia kaltetuenentzako laguntzak onartzeko. Aurrekontu maileguaren aldaketa bat egin nahi dute, eta horretarako Nafarroako Gobernuaren baimena behar dute, Maiak azaldu duenez. Urte eta erdi gehiago Suntsitutako etxeak berreraikitzeko prozesua luzea izaten ari da. Denbora behar izan zuten obrak egiteko baimenak lortzeko, eta, gaur egun baimen guztiak badituzte ere, etxe batzuetan konponketa handiak egin behar dituzte. Oscar Sanchezek aurreratu du B, C eta D eraikinetako lanak ekainean edo uztailean bukatzea espero dutela. Hala ere zuhurrak dira, orain arte hilabeteetako atzerapenak pilatu baitituzte. A eraikina izan zen kaltetuena. Zortzi familia bizi ziren bertan. Eraikin horretako berreraikitze lanak gehiago luzatuko dira, eta litekeena da urte eta erdi inguru irautea. Hondakinak ateratzen ari dira oraindik.

Oheen eta janariaren egoera txarra, egoiliarrak egoki artatzeko babes material falta, mediku eta erizain falta… Getxoko (Bizkaia) San Esteban zahar etxe pribatuko adinekoek jasaten duten egoera «larria» dela salatu du LAB sindikatuak. «Are larriagoa», hango beharginek jasaten duten «lan eskubideen urraketa sistematikoaren» ondorioz. Sindikatuak salatu duenez, «langileei jazarriz, haiek mehatxatuz eta kaleratuz» erantzun diete egoitzako arduradunek mobilizazioei eta grebei. Gaur manifestazioa egin dute hori salatzeko, eta beste bat egingo dute apirilaren 15ean, 13:00etan, Romo Kultur Etxetik abiatuta. Getxoko San Esteban egoitzako langileek urteak daramatzate lan eskubideen kontrako urraketak jasaten, LABek salatu duenez. 21 emakumek lan egiten dute zahar etxean, eta 64 erabiltzaile daude. Sindikatuak nabarmendu duenez, andrazkoak baino ez dituzte kontratatzen, eta horietatik %90 baino gehiago emakume migratuak dira. Egoera ikusirik, antolatu egin dira, eta azken hilabeteetan mobilizazioak eta grebak egin dituzte. Gaur bertan, zahar etxera arteko manifestazioa egin dute beharginek, Gobela kiroldegitik abiatuta. Langile gehienak lanean egon arren, ia 50 lagun batu dira protestara. «San Esteban borrokan» eta «gure eskubideekin ez da jolasten» aldarrien artean egin dute gaurko martxa. Are, «esklabo gisa» tratatzea egotzi diote beharginek nagusiari. LABen helburua zera da, enpresak errespeta dezala Bizkaiko adinekoen egoitzetako hitzarmen kolektiboa, uste baitu azken hamarkadetan ez duela errespetatu. «Langileen lan eta bizi baldintzak hobetzeaz aparte, erabiltzaileentzat ere onuragarriak diren eskaerak lehen planoan jarri nahi ditugu» KRISTIAN URZANKI LABeko sektore soziosanitarioko eskualdeko ordezkaria Horrez gain, beste hainbat urraketaren berri eman du sindikatu horrek: material falta eta ratioen handitzea, besteak beste. Langileen lan eta bizi baldintzak hobetzeko bidean, horiek bukatzeko eskatu diete egoitzako arduradunei. «Langileen lan eta bizi baldintzak hobetzeaz aparte, erabiltzaileentzat ere onuragarriak diren eskaerak» lehen planoan jarri nahi dituzte, Kristian Urzanki LABeko sektore soziosanitarioko eskualdeko ordezkariak azpimarratu duenez. Jazarpen sindikala eta kaleratzea Joan den abenduan, hauteskunde sindikalak egin zituzten San Esteban egoitzan. Hauteskunde prozesua hasi zenetik, enpresaren zuzendaritzak «LABen kontrako kanpaina» abiatu zuela adierazi du Urzankik. Hauteskundeetan LABek eskuratu zituen ordezkari guztiak. «Ordutik jazarpen sindikala areagotu egin da», salatu du Urzankik. LABeko ordezkariak esan duenez, azken hilabeteetan hainbatetan jo behar izan dute lan ikuskaritzara, «lan eskubideen urraketak sistematikoak direlako eta egoitzako arduradunak langileen ordezkariekin bildu nahi ez duelako». «Oraingoan ni kaleratu naute, baina bihar zuetakoren bati gerta dakioke. Beraz, jarrai dezagun borrokan» Kaleratutako langilea Urzankiren hitzetan, arduradunak sindikatuko ordezkariei adierazi zien ez zuela haiekin biltzeko inolako asmorik: «Egoitza bere etxea dela esan zuen, eta, hitzarmenen gainetik, bere etxean berak agintzen duela». Erabaki horrek ondorioak ekarri dizkie langileei: zuzendaritza langileak kaleratzen hasi dela salatu du sindikatuak. Hain zuzen, hogei urtez egoitzan lanean aritu den behargin bat kaleratu dute. Gaurko manifestazioa bukatzerakoan, hark eskerrak eman nahi izan dizkie lankideei, emandako babesagatik: «Oraingoan ni kaleratu naute, baina bihar zuetakoren bati gerta dakioke. Beraz, jarrai dezagun borrokan». Gaurko manifestazioa, zahar etxera bidean. JAIZKI FONTANEDA / FOKU Egoiliarrak, egoera larrian Lan baldintza «txarrak» salatzeaz gain, egoiliarrak «egoera larrian» daudela salatu du LABek: «Oheen egoera, janariarena; langileak babesteko material falta, erabiltzaileak ondo artatzeko; eta mediku eta erizain falta, beste egoera larriago batzuen artean». Hala ere, San Esteban egoitzakoa ez da kasu bakan bat, LABen iritziz, «Bizkaiko Foru Aldundiak babesten duen zaintza sistemaren eredua baizik».

Prozedura akatsak izanik ere, lekukorik agertu ahal ez izanik ere, defentsak auzia gibelatzea galdeginik ere, aitzina eginen du Josu Urrutikoetxearen kontrako auziak, Parisko Dei Auzitegian. Garrantzi berezia du erabaki horrek, zeren behin Frantzian haren aurka diren prozedura judizialak bukatu dituelarik, autoritateek bidea libre izanen baitute Urrutikoetxea Espainiara bidaltzeko; izan ere, beste prozedura batzuk irekiak ditu han. Gaur goizean hasi da Josu Urrutikoetxearen epaiketa, Parisko Dei Auzitegian, 2002tik 2005era ETAko kide izan zelakoan, hau da, «helburu terroristak dituen» gaizkile elkarte bateko kide izatea leporatuta. Goizean hasi dute auzi saioa, eta honen gibelatzea galdegin du Laurent Pasquet-Marinacce Urrutikoetxearen abokatu nagusiak: argudiatu du fiskaltzak ez diela aski goiz dei egin defentsak galdetutako bi lekukori. Hala, arratsaldean deliberatzekoa zuten auzi saioarekin aitzina egin edo ez, baina, BERRIAri jakinarazi zaionez, fiskaltzak aitzina egitea erabaki du, eta arratsaldean segitu dute Urrutikoetxea epaitzen; bihar jarraikiko du auziak. Fiskaltzaren jarrera erasokorra eta probokatzailea izan dela aipatu dute auzi saioan presente egon direnek. Lekuko bakar bat Hiru lekukok deklaratu beharrean, bakar batek baizik ez du deklaratzen ahalko, agian garrantzi gutien zuena aferan. Izan ere, defentsak hiru lekuko galdegin zituen: Gerry Kelly IRAko kide ohi eta Sinn Feineko politikaria, Brian Currin Hegoafrikako abokatu eta politikaria, eta Veronique Dudouet gatazken konponbideak aztertu dituen ikerlari alemana. Hirurak prest agertu dira deklaratzeko, baina, azkenean, Dudouetek baizik ez du deklaratuko, eta, gainera, idatziz. Fiskaltzak erran duenez, auzia aitzina joan ahala erabakiko dute beste bi lekukoek deklaratu behar ote duten. Halere, aferaren ingurukoek uste dutenez, xantza guti dira hitza eman diezaieten. Kelly eta Currin ETAren desegitera eraman zuten elkarrizketen parte izan ziren: horregatik deitu dituzte lekuko gisa aurkeztera, eta horregatik bereziki garrantzitsua zen horiek biek lekukotasuna eman ahal izatea, Urrutikoetxeak ETAren desegiterako bidean erakundearen eta Espainiako Gobernuaren arteko elkarrizketetan ukan zuen «leku zentrala» agerian jartzeko. Baina fiskaltzak berandu aktibatu zituen prozedurak, eta, beraz, goizean, Pasquet-Marinaccek epaileei galdegin die lehentasunezko konstituzio galde bat helarazteko Auzitegi Gorenari; horrek, berez, auzi saioa bertan behera utzi behar zuen, delibero bat jaso artean. Eta, nahiz eta aldeko erantzunik ez jaso, hots, prozedura akats bat izan dela baztertzen bazen, abokatuek auzia gibelatzeko eskaera berrituko zuten, Currinek eta Kellyk lekukotasunak eman ahal izan zitzaten beste saio batean. Hala gertatu da, baina fiskaltzak ez dio gibelatzeari biderik utzi. Eta, nahiz eta aldeko erantzunik ez jaso, hots, prozedura akats bat izan dela baztertuko bazen, abokatuek auzia gibelatzeko eskaera berrituko zuten, Currinek eta Kellyk lekukotasunak eman ahal izan ditzaten beste saio batean. Hala gertatu da, baina fiskaltzak ez dio gibelatzeari biderik utzi. Berez, hala Kerryren nola Currinen kasuan, auzi saioa baino gutienez bi hilabete eta hamar egun lehenago dei egin behar zieten, biak ala biak Europako Batasunaz kanpoko herrialdeetakoak direlako. Defentsak, berriz, urritik geroz aurkeztuak zizkion fiskaltzari zer lekukoren presentzia eskatzen zuten. Halere, atzerapenak tarteko, Kellyk otsailaren 23an jaso zuen deia. «Berandu», abokatuen esanetan. Currini dagokionez, ez dute halakorik jaso izanaren baieztapenik. 2021eko irailean iragatekoa zen berez auzi saioa, baina prozedura akatsengatik gibelatu behar izan zuten; berriz instrukziora bidali zuen sumarioa epaileak. Iazko urrian izan zuten data berria, baina orduan Urrutikoetxea ez zen agertu, ez zegoelako osasunez modu egokian Parisera joan eta epaiketa batean parte hartzeko. Espainia, esperoan 2004tik 2006ra ETA erakundearen eta Espainiako Gobernuaren artean izan ziren elkarrizketa saiakerekin lotua da Urrutikoetxearen kontrako auzia. 2010ean epaitu zuten lehen aldiz Parisko Zigor Auzitegian, hura bertan egon gabe. Fiskaltzak adierazi zuen Urrutikoetxeak «posizio hierarkikoa» zuela ETAn, eta hura izan zela erakundearen «arduradun politikoa» Frantziako Poliziak 2004an Mikel Albisu atxilotu zuenez geroztik. Bost urteko kartzela zigorra ezarri zioten, baina fiskalak helegitea aurkeztu zuen, eta, urte berean, kondena zazpi urtera luzatu zuen Parisko Dei Auzitegiak. Bederatzi urte berantago, 2019an, atxilotu zutenean, bere kontrako epaiketak berriz egitea galdegin zuen Urrutikoetxeak, eta prozedura akatsetan katramilatuak egon dira aferak geroztik. Gaur egun, baldintzapean libre dago Urrutikoetxea, eta Euskal Herrian bizi da. Beste prozedura bat ere izan da Urrutikoetxearen kontra, hura ere elkarrizketa saiakera batekin lotua baina 2011 eta 2013 bitartekoa. 2021eko ekainean iragan zen epaia, eta urte bereko irailean errugabetzat jo zuen Parisko Zigor Auzitegiak. Epaimahaiak ebatzi zuen ez zegoela nahikoa elementu frogatzeko ETA zeneko kide historikoa 2011-2013 aldian erakundeko kide izan zela. Halaber, hiru magistratuek adierazi zuten negoziatzea ezin dela parekatu gaizkile elkarteko kide izatearekin. Frantziako Estatuan haren kontra irekitako prozedurez gain, Espainiaratzeko zenbait agindu ere baditu Urrutikoetxeak. Zehazki, bi estradizio eskaera —Luis Herguetaren hilketa (1980) eta Zaragozako atentatua (1987)— eta bi euroagindu —herriko tabernen auzia eta Barajasko 2006ko atentatua— aurkeztu dituzte haren kontra. Frantziako Justizia sistemak ez zuen ontzat eman Barajasko atentatua oinarri zuen euroagindua, eta Espainiak bertan behera utzi zuen Herguetaren auzikoa. Gainerako biak ontzat eman zituen Parisek, eta indarrean daude. Horrez gain, Parisko Dei Auzitegiak maiatzaren 13an erabakiko du beste euroagindu baten inguruan: 2002tik 2018ra arte ETAren buru nagusietakoa izatea leporatzen diote. PROZEDURA BERTAN BEHEITI UZTEKO ESKATU DU EH BAIK Artean auzi saioarekin zer eginen duten jakin gabe, EH Baik ohar bat kaleratu du egoera salatzeko. Zehazkiago, «ulertezintzat» jo du Urrutikoetxearen kontrako auzia, eta prozedura bertan beheiti utz dezatela eskatu du. «Hainbat urte dira Euskal Herriak bakearen bidea hautatu duela, eta auzi hau beste garai batekoa dela uste dugu. Gaur egungo testuinguruak bestelako erantzunak eskatzen ditu, iraganeko eta salbuespenezko logikak gaindituz». EH Bairen irudiko, «ahalegin kolektibo baten ondorioa» da bakea, eta, hortaz, Frantziako Estatuak eta epaileek kontuan hartu beharko lukete gizarteak duen «konponbiderako ardura». Azkenik, euskal preso eta iheslari guztien etxeratzea eskatu du.

Festaren ondoren biharamuna dator, bai herriko jaietan baita merkatuetan ere. Eta atzo 2020az geroztiko erorikorik handiena izan ondoren, petrolioaren prezioak jaisteari utzi zion, Ormuzko itsasarteak ia guztiz itxita jarraitzen duelako. Asteazkenean %13 merkatu zen Brent upela, baina gaur ez da halakorik gertatu. Arratsalde erditsuan %5 garestitu eta berriro ehun dolarraren atarian geratu zen. Baina, orduek aurrera egin ahala, indarra galdu zuen igoerak, ziur aski Israelek onartu egin zuelako Libanorekin negoziatzea haren aurkako erasoak eteteko. Edonola ere, merkatzearen etenak erakusten du merkatuek ez ditutela gauzak garbi, eta AEBek eta Iranek hitzartutako hamabost eguneko su etenari buruzko zalantzak dituztela. Horrek eragin dezake luze joatea Persiar golkoan harrapatuta geratu den petrolioa merkatuetara iristeko prozesua, inoiz gertatzen bada. Izan ere, atzo lau ontzik bakarrik igaro zuten Iranen eta Omanen arteko itsasartea, eta 11 izan ziren bezperan, su etenaren iragarpenaren aurretik. Fars berri agentziak azaldu duenez, Iranek eten egin zuen petroliontziei eta beste itsasontziei Ormuz zeharkatzeko baimena, Israelek gogortu egin zituelako Libanoren aurkako erasoak. Ohikoan, 140 itsasontzi igarotzen dira egunero handik. Ikusteko dago zer gertatuko den hurrengo egunotan, baina itsasontziek beren kokapenaren berri emateko darabiltzaten sistemek erakusten dute gaur ere trafikoa oso urria dela inguru horretan, itsasontzi gutxi batzuk soilik zeharkatu dutelako itsasartea, eta haietako gehienak Irango aldetik egin dute, eta ez Omangotik. Hori egiteko arrazoietako bat da Iranek minak jarri dituela inguru horretan, baina pasabide batzuk irekita utzi dituela bere baimenarekin Ormuztik igaro nahi dutenentzat. Elkarrizketak, asteburuan Su etenari buruzko zalantzak agian asteburuan argituko dira, orduan aurrez aurre hitz egin behar baitute Irango eta AEBetako gobernuetako ordezkariek, Islamabaden (Pakistan). Han izango da JD Vance, AEBetako lehendakariordea. Elkarrizketa horien ondorioz su etena berretsiko balitz, litekeena da petrolioaren prezioak berriro behera egitea eta, ondorengo epe batean, baita gasolioak eta gasolinak ere. Edonola ere, adituek ohartarazi dute gerrak hidrokarburoen azpiegituretan eragindako txikizioak konpontzeko asteak edo hilabeteak beharko direla, eta nekez itzuliko direla berehalakoan AEBek eta Israelek Iranen aurkako erasoa hasi aurreko mailara.

Bilbo Basketek esku-eskura zuen bigarrenez jarraian FIBAren Europako Kopako finalerako sailkatzea, eta ez dio utzi aukerari ihes egiten. Finalerdietako joanekoan 81-98 irabazi zion Hungariako Szombathely taldeari, eta etxean, zaleen aurrean, ez du huts egin: 95-88 nagusitu da. Apirilaren 22an eta 29an jokatuko du finala, PAOKen aurka. Hain zuzen, iazko bi finalistak ariko dira berriro aurrez aurre. Iaz Bilbo Basket izan zen txapeldun; ea aurten. Joanekoa kanpoan jokatuko du, eta lehia erabakigarria, azken-azkena, etxean. Bilbotarrak ziren aurrera egiteko faborito nagusiak, eta erakutsi dute zergatik. Ez diote amets egiteko aukerarik ere utzi aurkariari. Konfiantzaz kantxaratu dira, eta eroso aritu. Burua tente agurtu nahi zuten txapelketa hungarriarrek, eta saiatu dira lan ona egiten. Lehen laurdenean gogor defendatu dute, eta hasieran pareko aritu dira bi taldeak; bakoitzak bere jokoa egin nahi zuen. Pixkanaka, baina, aparteko esfortzurik egin gabe, nagusitzen hasi da etxeko taldea, eta 23-17 amaitu da lehen laurdena. Bilbo Basketek ez du ezer asko behar izan partida kontrolpean izateko. Jo eta su lanean segitu dute aurkariek, baina erritmoa bizitu orduko, erraz bildu ditu puntuak etxeko taldeak. Finalerdietan tentsioa egon ohi da, baina lasai aritu dira Jaume Ponsarnauk zuzendutakoak. Horiek horrela, bigarren laurdenean ere, zaharrak berri: 48-37 joan dira atsedenaldira. Asko beste finalerdiei adi egongo ziren ziur asko, finalean aurkari nor izango zuten jakiteko. Murtzia zen aurrera egiteko faboritoa, baina joanekoan PAOK nagusitu zen, eta itzulerakoan aldeari eutsi dio. Joan-etorriko asko egon dira hirugarren laurden hasieran, eta saskiratze dezente. Nolabait, hautsi egin da partida, baina ordurako ia-ia erabakita zegoen dena. Aldea murriztea lortu du Szombathelyk, baita neurketa berdintzea ere: 58-58 jarri dira. Hutsartea eskatu du Ponsarnauk, eta, bueltan, hiruko banarekin erantzun dute Normantasek eta Jaworskik, berriro aurrea hartzeko. Ondo erantzun dute hungariarrek, eta markagailua irauli: 66-67. Azken unean, baina, beste hiruko bat sartu du Jaworskik. Azken laurdenean, sendo kantxaratu da Bilbo Basket, gozatzeko prest. Eta halaxe egin du. 95-88 amaitu da partida. Loria dastatu nahi dute Iaz balentria egin zuen Bilbo Basketek, eta txapeldun izan zen FIBAren Europako Kopan. Ezin hobeto ospatu zuten klubaren 25. urteurrena. Bada, aurten ere loria dastatu nahi dute. Ez da gutxi bi final jarraian jokatzea, baina gehiago nahi du taldeak. Azken bi urratsak falta zaizkio, zailenak eta gogorrenak. PAOK izango du aurkari apirilaren 22an eta 29an. Gogoz daude zaleak. Horren erakusle, giro ona eta harmailak jendez lepo egon izana. Dudarik gabe, beste titulu bat irabazi eta ospatu nahi dute. Horretan saiatuko dira.

AEBek eta Iranek adostu dute bi astez ez diotela elkarri eraso egingo. Negoziatzeko hartuko dute tarte hori, Pakistan bitartekari dela. Larunbatean jarri dute lehen hitzordua, Pakistanen, eta AEBek jada iragarri dute elkarrizketetan parte hartuko dutela, eta JD Vance presidenteordea bidaliko dutela bertara. Goizaldeko 02:00etan —astearteko 20:00etan Washingtonen— bukatzen zen Donald Trump AEBetako presidenteak Teherani ezarritako ultimatuma, eta epemuga amaitu baino ordu eta erdi lehenago iragarri dute ados jarri direla. «Islamiar Errepublikak Ormuzko itsasartea berehala, osorik eta segurtasunez irekitzea onartuta, prest nago bi astez Iran bonbardatzeari uzteko», idatzi du Trumpek Truth Social bere sare sozialean. Ordea, menia kolokan da hasi eta berehala. Izan ere, Israelek ez ditu eten Libanoren aurkako erasoak —orain arteko eraso olde gogorrena izan da gaurkoa—, eta berdin jarraituko duela ohartarazi du. Erabakiak AEBen babesa du, eta horrek Iranen haserrea eragin du. Hala, Teheranek iragarri du ez duela Ormuzko itsasartea zabalduko, Libanoren aurkako erasoaldia eten ezean. Erantzuna berehala heldu da. Etxe Zuriko bozeramaile Karoline Leavittek ziurtatu du Ormuzko pasabidea zabaldu ezean, bertan behera geratuko dela su etena. Abbas Araghtxi Irango Atzerri ministroak aurrez adierazi du menia onartzeko prest daudela: «Iranen aurkako erasoak eteten badituzte, gure armada indartsuaren defentsa operazioak ere geldituko ditugu». Israel ere prest agertu da Iranen aurkako erasoak eteteko: «Israelek Trump presidentearen erabakia onartzen du. Bi astez etengo ditugu Iranen aurkako erasoak baldin eta itsasartea berehala irekitzen badute eta AEBen, Israelen eta eskualdeko herrialde guztien aurkako erasoak eteten badituzte». Trumpen orain arteko mehatxu gogorrenaren ostean heldu da su etena; zehazki, AEBetako presidenteak adierazi zuen asteartean Teherango gobernuak amore ematen ez bazuen «zibilizazio oso bat» hilko zela. Baina gaur zabaldutako mezuan atzera egin du, eta iragarri zuen ez dituela bidaliko «indar suntsitzaileak» Iranera, Pakistanek —bitartekari ari da— hala eskatu diolako. Su etenerako akordioa lortuta, Teherango eta Washingtongo ordezkaritzak larunbatean Islamabaden elkartzera deitu ditu Sharifek, gatazka amaiaraziko lukeen behin-behineko akordioa negoziatzera. Iranek ere elkarrizketa horietan parte hartuko duela ziurtatu du Pakistango lehen ministroak, Masud Pezexkian Irango presidentearekin hitz egin ostean. Islamabaden gatazkari behin betiko soluzioa topatzen saiatuko direla gehitu du. Horren harira, Irango Gobernuak zehaztu du meniak ez duela gerra amaituko. Halere, akordioa garaipen gisa aurkeztu du. Pezexkianen ustez, su etena bat dator Teheranen eskakizunekin. Herrialdeko presidenteak eskerrak eman dizkie irandarrei AEBen eta Israelen erasoaldiaren aurrean izan duten jarreragatik, eta ziurtatu du Iranek bat eginda jarraituko duela aurrerantzean ere. Herrialdeko Segurtasun Nazionaleko Biltzar Nagusiak agiri bat zabaldu zuen hitzarmenaren berri emateko, eta azaldu «gatazka amaitzeko» beharrezkoa izango dela Washingtonek ontzat jotzea Iranek proposatutako hamar puntuko plana. Trumpek berak ere adierazi du Irango Gobernuaren hamar puntuko proposamen hori «oinarri bideragarri bat» dela negoziatzeko. Baina arratsaldean argitu du AEBek «puntu batzuk» baino ez dituela balioztatu, eta puntu horien gainean negoziatuko dela datozen bi asteetan. Hain zuzen ere, Iranen proposameneko puntuetako bat da Libanoren aurkako erasoak amaitzea, Israelek eta AEBek, oraingoz, baztertu duten aukera. Leavittek berak nabarmendu zuen Teheranek «proposamen zentzuzkoago bat» jarri beharko duela mahai gainean, elkarrizketek oinarririk izango badute. Teheranen eskaeren artean sartzen dira, adibidez, AEBek Irani kalte ordainak ematea, gerrak orain arte eragindako kalteei aurre egiteko, eta Iranek uranioa aberasteko modua izatea. Halere, Teheranek esana du ez duela arma nuklearrik ekoizteko asmorik, eta horretarako konpromisoa hartzeko prest dago. Eskakizunen artean daude beste hauek ere: AEBetako armada Ekialde Hurbiletik ateratzea, eskualdean Iranen aliatuak diren milizia guztien aurkako operazioak etetea, Ormuzko itsasarteko nabigazioa Irango armadaren kontrolpean egotea, eta Teheranen aurkako zigor guztiak bertan behera uztea. Nazioarteko hedabideek hamar puntuko planaren hainbat zirriborro kaleratu dituzte, eta hainbat desberdintasun daude batzuen eta besteen artean. Bi aldeentzat, «garaipena» Trumpek, baina, ez du baieztatu baldintza horiek onartzeko prest dagoenik. Are gehiago, ziurtatu du Iranek ez duela uranioa aberasten jarraituko. Halere, Teherani ezarritako zigorren inguruan negoziatzen ari dela aitortu du. AFP France-Press berri agentziari emandako elkarrizketa batean gaineratu du elkarrizketak izateko asmoa dutela behin betiko akordio bat adosteko eta, hala, Ekialde Hurbilean «bakea» lortzeko. Iranek AEBen porrot gisa jo badute ere, Trumpen ustez akordioa «garaipen bat» da, «guztiz». Iritzi berekoa da AEBetako presidenteorde JD Vance, eta esan du Iran «gezurretan» ari dela: «Ezkutatu egin nahi dituzte gure lorpen militarrak». Horregatik uste du adostutako su etena «ahula» dela. Pete Hegseth AEBetako Gerra idazkariaren arabera, berriz, Iranek «erregutu» die AEBei su eten bat onartzeko. Akordioaren inguruko azalpenak emateko prentsaurrekoa egin du gaur, eta argitu du AEBak su etena onartzeko moduan zeudela: Irango misilen programa «suntsituta» geratu dela esan du, Irango itsas armada «itsasoaren hondoan» dagoela, eta Irango zerua AEBek kontrolatzen dutela. Behin su etena indarrean sartu ostean, Teheranek salatu du Lavan uharteko petrolio findegi bati eraso egin diotela, Persiar golkoan. Gainera, goizaldean Israelgo armadak jakinarazi zuen Iranen hainbat misil jaurtigailu bonbardatu zituztela. Arabiar Emirerri Batuek eta Kuwaitek ere salatu zuten su etena indarrean sartu ondoren Iranek eraso egin ziela. iranen hamar puntuko bake proposamena Tasnim Irango berri agentziaren arabera, behin betiko akordio bat onartzekotan, baldintza hauek bete beharko lirateke: AEBek konpromisoa hartu beharko lukete Irani erasorik ez egiteko. Iranen esku gelditu beharko luke Ormuzko itsasartearen kontrol jarraituak. Onartu egin beharko litzateke Iranek uranioa aberasteko eskubidea izatea. Lehen mailako zigor guztiak kendu beharko lirateke. Bigarren mailako guztiak ere bai. Bertan behera utzi beharko lirateke NBEren Segurtasun Kontseiluaren Iranen aurkako ebazpen guztiak. Beste horrenbeste egin behar litzateke IAEAko Gobernadoreen Kontseiluaren ebazpenekin. Kalte ordainak pagatu beharko lirateke Iranen eragindako kalteengatik. AEBetako borroka indarrak eskualdetik atera beharko lirateke. Gerra eten egin beharko litzateke fronte guztietan, baita «Libanoko islamiar erresistentzia heroikoaren» aurkakoan ere.